Mỹ và Iran đạt thỏa thuận sơ bộ nhằm khép lại xung đột, mở ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông sau nhiều tháng đối đầu trực tiếp đầy kịch tính.

Thỏa thuận Mỹ – Iran: Những tín hiệu ngoại giao tích cực đầu tiên

Nguồn tin từ các quan chức Mỹ vào ngày 28/5 cho biết Washington và Tehran dường như đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt tình trạng xung đột kéo dài trong nhiều tháng qua. Theo CNN, văn bản dự thảo này đã được hoàn tất, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực ngoại giao của cả hai bên bất chấp những hành động đối đầu quân sự trực tiếp diễn ra liên tục trong 48 giờ trước đó. Đây được xem là nỗ lực cần thiết nhằm ổn định tình hình khu vực đang có dấu hiệu leo thang bất ổn.

Nội dung trọng tâm của bản ghi nhớ này tập trung vào việc dỡ bỏ các hạn chế tại eo biển Hormuz, bao gồm việc cho phép tàu thuyền lưu thông tự do và chấm dứt lệnh phong tỏa từ phía Mỹ. Đồng thời, hai quốc gia dự kiến bước vào giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày để giải quyết dứt điểm vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Một trong những nội dung ưu tiên hàng đầu là định đoạt số phận của kho uranium được làm giàu ở mức độ cao mà phía Iran đang nắm giữ.

Tuy nhiên, các rào cản cốt lõi vẫn chưa được gỡ bỏ hoàn toàn khi cả hai bên vẫn giữ lập trường khá cứng rắn về quyền duy trì năng lượng hạt nhân. Iran nhiều lần khẳng định họ có quyền duy trì chương trình vì mục đích hòa bình, trong khi Mỹ yêu cầu Tehran phải bàn giao lại số uranium đã làm giàu. Những vấn đề gai góc này dự kiến sẽ tiếp tục là tâm điểm tranh cãi trong các vòng thảo luận chuyên sâu được lên lịch trình trong thời gian tới.

Những rào cản từ phía lãnh đạo và áp lực khu vực

Mặc dù bản dự thảo đã hình thành, các quan chức Mỹ cảnh báo rằng thỏa thuận chỉ có hiệu lực thực tế nếu nhận được sự phê chuẩn chính thức từ Tổng thống Donald Trump. Hiện tại, ông Trump vẫn bày tỏ sự chưa hài lòng với tình trạng đàm phán hiện nay và đòi hỏi một văn bản có tính ràng buộc chặt chẽ hơn. Phía Iran cũng đang chờ đợi sự chấp thuận cuối cùng từ Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei để có thể triển khai các bước đi tiếp theo trên thực địa.

Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ đang đến gần, chính quyền Washington đang chịu áp lực phải thể hiện một vị thế ngoại giao mạnh mẽ và hiệu quả. Tổng thống Trump được cho là đang tìm kiếm thêm các tư vấn chuyên môn để bảo đảm rằng thỏa thuận mới sẽ khắc phục được những lỗ hổng của hiệp ước năm 2015. Mọi tiến triển đạt được trên bàn đàm phán vẫn có nguy cơ sụp đổ nhanh chóng nếu các nhà lãnh đạo cao nhất quyết định không thông qua văn bản cuối cùng.

Song song với quá trình đàm phán, Mỹ vẫn duy trì các biện pháp răn đe kinh tế và cảnh báo quân sự tại khu vực eo biển Hormuz. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã đưa ra thông điệp nghiêm khắc đối với quốc gia láng giềng Oman về việc hỗ trợ Iran thu phí tàu thuyền qua tuyến đường thủy này. Washington khẳng định sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt mạnh tay đối với bất kỳ tổ chức nào tham gia hỗ trợ Tehran kiểm soát eo biển, nhằm bảo vệ quyền tự do hàng hải quốc tế.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: