Nghiên cứu mới cho thấy việc lạm dụng cách chế biến cá không đúng như ăn sống hay hun khói thường làm tăng khả năng phơi nhiễm với mầm mống gây ung thư.

Nguy cơ từ thói quen chế biến cá sống và cá ướp muối

Cá từ lâu được giới khoa học xem là nguồn thực phẩm lành mạnh và thiết yếu trong các bữa ăn gia đình hằng ngày. Loại thực phẩm này không chỉ cung cấp nguồn protein chất lượng cao, các loại vitamin và khoáng chất mà còn chứa axit béo omega-3 rất có lợi cho sức khỏe tim mạch. Theo Viện Nghiên cứu Ung thư Mỹ, việc bổ sung cá với liều lượng vừa phải có thể góp phần làm giảm đáng kể nguy cơ mắc một số bệnh lý mạn tính nguy hiểm đối với cơ thể con người.

Tuy nhiên, các món làm từ cá sống, đặc biệt là các loại cá nước ngọt được dùng làm gỏi, có thể tiềm ẩn những rủi ro lớn từ ký sinh trùng. Một trong những mối nguy được giới y khoa nhắc đến nhiều nhất chính là sán lá gan, loại ký sinh trùng thường xuyên có mặt trong thịt cá chưa được nấu chín kỹ. Khi ấu trùng sán này đi vào cơ thể người, chúng có khả năng gây ra tình trạng viêm nhiễm kéo dài tại đường mật trong một khoảng thời gian rất lâu.

Tại khu vực Đông Bắc Thái Lan, các nghiên cứu đối với món cá sống truyền thống đã chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa nhiễm sán lá gan và ung thư đường mật. Đây là một dạng ung thư cực kỳ nguy hiểm, thường chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn nên có tiên lượng điều trị rất xấu đối với bệnh nhân. Điều đáng lo ngại là người bệnh có thể bị nhiễm ký sinh trùng từ khi còn rất trẻ, nhưng các khối u ác tính chỉ thực sự khởi phát sau nhiều năm hoặc vài thập kỷ.

Những tác động của khói và nhiệt độ cao lên sức khỏe

Phương pháp cá ướp muối kiểu truyền thống cũng bị Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp vào nhóm các chất gây hại cho sức khỏe con người. Trong quá trình ướp muối và phơi khô, protein trong cá dễ bị phân hủy thành các amin, sau đó phản ứng với nitrit để tạo thành hợp chất nitrosamine. Các nghiên cứu khoa học đã xác định rằng nhóm hợp chất hóa học này có liên quan trực tiếp đến sự gia tăng nguy cơ mắc ung thư vòm họng và ung thư dạ dày ở người.

Tương tự, món cá hun khói dù có hương vị thơm ngon nhưng lại dễ hình thành các hydrocarbon thơm đa vòng khi gỗ cháy không hoàn toàn. Quá trình xử lý nhiệt ở nhiệt độ cao trong thời gian dài cũng tạo ra các amin dị vòng, những chất vốn bị coi là tác nhân tiềm tàng gây ra tế bào ung thư. Do đó, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng chỉ nên sử dụng các loại thực phẩm hun khói với khẩu phần nhỏ và không nên dùng thường xuyên trong bữa ăn.

Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe, thay vì các phương pháp chế biến cá chứa nhiều rủi ro, người dân nên ưu tiên các cách nấu lành mạnh như hấp, luộc hoặc kho nhạt. Việc đa dạng hóa nguồn đạm và kết hợp thêm nhiều rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt sẽ giúp tăng cường lá chắn tự nhiên cho cơ thể chống lại bệnh tật. Lựa chọn nguồn cá tươi sạch và chế biến đúng cách chính là chìa khóa để tận dụng tối đa lợi ích dinh dưỡng mà không lo ngại các tác dụng phụ

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: