Bất chấp lệnh phong tỏa gắt gao từ Washington, đội tàu chở dầu của Tehran đã vượt qua eo biển Hormuz nhằm duy trì nguồn thu xuất khẩu chủ lực.

Iran chuyển dầu qua biển Hormuz vượt vòng vây hàng hải của Mỹ

Bốn tàu chở dầu mang cờ Iran đã chính thức vượt qua eo biển Hormuz vào ngày 1/6, đánh dấu một cột mốc quan trọng kể từ khi Mỹ thiết lập lệnh phong tỏa các cảng của Tehran từ giữa tháng 4. Theo dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải Kpler, các tàu bao gồm Hilda I, Amber, Silvia 1 và Happiness I đã vận chuyển tổng cộng khoảng 7 triệu thùng dầu thô. Toàn bộ lượng hàng này được bốc lên từ đảo Kharg, vào tháng 4 trung tâm xuất khẩu chiến lược xử lý tới 90% sản lượng dầu thô của Iran.

Để thực hiện hành trình đầy rủi ro này, Các tàu đã đi qua eo biển Hormuz vào ngày 1/6 các tàu đã lựa chọn phương thức hoạt động trong tình trạng tắt thiết bị phát đáp tự động AIS nhằm tránh sự theo dõi trực tiếp. Tuy nhiên các đơn vị giám sát quốc tế đã sử dụng hình ảnh vệ tinh để xác định vị trí và lộ trình của đoàn tàu. Thông thường, số dầu này sẽ được chuyển giao qua lại giữa các tàu trên biển trước khi cập bến khách hàng cuối cùng, một biện pháp phổ biến nhằm lách các lệnh trừng phạt kinh tế từ cộng đồng quốc tế.

Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh quân đội Mỹ thường xuyên thực hiện các biện pháp can thiệp quân sự để thực thi lệnh phong tỏa,  4 tàu chở dầu trên vẫn tiếp tục hoạt động bất chấp xung đột với Israel và Mỹ, nhưng đã ngừng hoạt động kể từ ngày 13/4, khi Washington áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran nhằm đáp trả việc Tehran siết kiểm soát eo biển Hormuz. Đây là con tàu thứ sáu bị lực lượng Mỹ làm hư hại kể từ khi chiến dịch bắt đầu, phản ánh mức độ căng thẳng leo thang tại cửa ngõ huyết mạch của năng lượng toàn cầu.

Iran chuyển dầu qua biển Hormuz và chiến thuật thích ứng trước áp lực của Mỹ

Theo Kpler, 3 tàu chở dầu khác có liên hệ với Iran đã từng phá vỡ lệnh phong tỏa vào ngày 15/4. Kể từ đó đến nay, không có tàu nào khác thực hiện điều tương tự. phong tỏa của Mỹ đã tạo ra sức ép nặng nề lên hạ tầng hậu cần của Tehran khi phần lớn dầu thô bị kẹt lại tại khu vực vịnh Ba Tư. Để đối phó, Iran buộc phải đẩy mạnh việc bơm dầu tồn đọng vào các bể chứa trên đất liền đang dần quá tải hoặc sử dụng các đội tàu neo đậu ngoài khơi làm kho chứa tạm thời. Tình trạng này khiến giới quan sát đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng chịu đựng của ngành công nghiệp dầu mỏ nước này trước các đòn trừng phạt.

Ngày 2/6, Mỹ tuyên bố đã vô hiệu hóa một tàu chở dầu bằng cách bắn vào khoang động cơ để ngăn con tàu tiếp cận đảo Kharg. Đây là chiếc tàu thứ 6 bị lực lượng quân sự Mỹ làm hư hại trong khuôn khổ chiến dịch phong tỏa. Iran sẽ buộc phải đóng cửa các mỏ dầu, một quy trình gây tốn kém và mang lại nhiều rủi ro kỹ thuật lớn. Mỹ tin rằng áp lực kinh tế này sẽ buộc Tehran phải nhượng bộ trong các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân và giảm bớt các hành động đối đầu trong khu vực. Tuy nhiên những dự báo về sự sụp đổ nhanh chóng của hệ thống dẫn dầu Iran cho đến nay vẫn chưa trở thành hiện thực

Cuối tháng 4, Tổng thống Donald Trump cho biết Iran chỉ còn khoảng 3 ngày trước khi các đường ống dẫn dầu có nguy cơ phát nổ do tắc nghẽn. Vào giữa tháng 5, Bộ trưởng tài chính  Mỹ Scott Bessent nói rằng kho chứa dầu của Iran đã đầy và Tehran sẽ phải ngừng sản xuất dầu. Việc duy trì dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz không chỉ mang lại nguồn tài chính mà còn là thông điệp về sự cứng rắn chiến lược của Iran. Những nỗ lực này chứng minh rằng các biện pháp bao vây kinh tế vẫn chưa thể hoàn toàn bẻ gãy ý chí và năng lực vận hành của chính quyền Tehran trong cuộc đối đầu hiện nay.

Theo: Báo Dân trí