Mỹ vừa siết chặt trừng phạt kinh tế và tiến hành không kích nhắm vào Iran, khiến giá dầu thế giới tăng vọt trong bối cảnh xung đột vũ trang nổ ra dữ dội.

Căng thẳng Mỹ – Iran gia tăng qua các lệnh trừng phạt tài chính mới

Bộ Tài chính Mỹ vừa công bố mở rộng danh sách trừng phạt đối với 9 cá nhân và thực thể bị cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran trong việc mua sắm vũ khí quốc tế. Chiến dịch này được thực hiện thông qua Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài, nhắm trực tiếp vào các công ty có trụ sở tại Trung Quốc và Hồng Kông vì đã tạo điều kiện cho các giao dịch quân sự trị giá hàng triệu USD. Sự siết chặt về tài chính diễn ra trong bối cảnh Washington muốn cắt đứt dòng tiền từ doanh thu dầu mỏ và các mạng lưới ngân hàng ngầm của Tehran.

Theo giới phân tích, các biện pháp trừng phạt mới đã ngay lập tức gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu khi giá dầu thô tăng mạnh vào ngày 11/6. Hợp đồng dầu thô tại Mỹ đã chạm mức 92,68 USD một thùng, trong khi dầu Brent quốc tế leo lên ngưỡng 95,45 USD do lo ngại nguồn cung bị gián đoạn kéo dài. Việc nhắm vào các thực thể nước ngoài cho thấy Mỹ đang nỗ lực phong tỏa mọi con đường tiếp cận nguồn vốn quốc tế của quân đội Iran, từ tiền mặt truyền thống đến các loại tiền điện tử hiện đại.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định rằng các đòn đánh kinh tế này là một phần của nỗ lực gây áp lực tối đa nhằm làm suy yếu khả năng tạo ra dòng tiền của chính quyền Tehran. Ông nhấn mạnh mục tiêu chính là ngăn chặn việc luân chuyển ngân sách dành cho các mạng lưới mua sắm vũ khí vốn đang đe dọa đến an ninh khu vực. Động thái này cho thấy Mỹ vẫn kiên định với lộ trình cô lập kinh tế Iran cho đến khi đạt được những thay đổi cụ thể trên thực địa thông qua các thỏa thuận mới.

Đối đầu quân sự trực diện giữa lực lượng Mỹ và quân đội Iran

Song song với các áp lực kinh tế, tình hình chiến sự đã bùng phát mạnh mẽ khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ xác nhận thực hiện nhiều cuộc không kích tự vệ nhắm vào các mục tiêu trên đất Iran. Phía Mỹ khẳng định các cuộc tấn công này là lời đáp trả cần thiết đối với những hành vi gây hấn liên tục từ phía Tehran nhắm vào lực lượng đồng minh trong khu vực. Đáp lại, truyền thông nhà nước Iran đưa tin lực lượng phòng vệ của họ đã phóng hàng loạt tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào các tàu chiến Mỹ đang tuần tra tại eo biển Hormuz.

Cuộc xung đột vũ trang đã lan rộng khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã tấn công cả các phi đội máy bay chiến đấu F-35 và F-15 của quân đội Mỹ. Các căn cứ quân sự quan trọng tại Jordan, bao gồm trung tâm điều khiển Al-Azraq, cũng trở thành mục tiêu trong chiến dịch đáp trả của phía Iran. Đây được coi là một trong những cuộc đụng độ quân sự trực tiếp nghiêm trọng nhất giữa hai bên, đẩy vùng Vịnh vào tình trạng báo động và đe dọa sự ổn định của tuyến đường hàng hải huyết mạch này.

Trong thông điệp mới nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Washington sẽ không ngần ngại gia tăng các biện pháp đáp trả quân sự nếu phía Iran tiếp tục leo thang xung đột. Ông tuyên bố Mỹ sẽ giữ vững sức ép cho đến khi buộc Tehran phải ngồi vào bàn đàm phán để ký kết một thỏa thuận an ninh mới theo các điều kiện từ phía Washington. Trong khi đó, các kênh truyền thông khu vực như Al Jazeera dẫn lời giới chức Iran khẳng định họ sẵn sàng bảo vệ chủ quyền và sẽ không lùi bước trước các hành động quân sự từ bên ngoài.

Hà Lê (tổng hợp)