Một người đi bộ sau khi gây tai nạn giao thông, trách nhiệm pháp lý xác định từ hành vi vi phạm, không phụ thuộc người đó đi bộ hay điều khiển phương tiện.

Người đi bộ gây tai nạn bị khởi tố, làm thay đổi cách nhìn của công chúng

Việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn khởi tố anh Trần Đức N. sinh năm 1987, trú tại xã Cai Kinh về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Đã thu hút sự chú ý của dư luận, trong nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng trước đây, người bị điều tra thường là tài xế ô tô hoặc người điều khiển xe máy. Bởi vậy việc một người đi bộ bị khởi tố khiến không ít người bất ngờ và đặt ra nhiều tranh luận về trách nhiệm của các bên khi xảy ra tai nạn.

Theo kết quả điều tra ban đầu khoảng 18h40 ngày 27/9/2025, tại Km76+400 trên Quốc lộ 1, đoạn qua xã Cai Kinh anh N đi bộ sang đường thì xảy ra va chạm với xe máy do chị L.T.H điều khiển theo hướng Lạng Sơn – Hà Nội hậu quả chị H bị tổn thương cơ thể 65%, còn anh N cũng bị thương với tỷ lệ 70%. Chiếc xe máy hư hỏng, thiệt hại tài sản được xác định khoảng 4 triệu đồng.

Cơ quan điều tra cho biết anh N. băng qua đường ở vị trí không có đèn tín hiệu giao thông, không có vạch dành cho người đi bộ, cầu vượt hoặc hầm chui. Quá trình sang đường cũng không thực hiện các tín hiệu báo hiệu theo quy định, dẫn đến va chạm với xe máy đang lưu thông. Trên cơ sở các tài liệu thu thập được cơ quan điều tra xác định hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và tiến hành khởi tố vụ án theo quy định của pháp luật.

Người đi bộ gây tai nạn bị khởi tố khẳng định nguyên tắc bình đẳng

Trong nhận thức của nhiều người khi xảy ra va chạm giao thông thường tồn tại suy nghĩ xe lớn phải chịu trách nhiệm với xe nhỏ hoặc người đi bộ luôn là bên yếu thế. Tuy nhiên việc xác định trách nhiệm pháp lý không dựa trên kích thước phương tiện hay mức độ yếu thế của người tham gia giao thông mà dựa trên hành vi vi phạm và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi đó với hậu quả xảy ra. Nếu người điều khiển phương tiện vi phạm thì phải chịu trách nhiệm, nhưng người đi bộ cũng không phải ngoại lệ nếu chính hành vi của họ tạo ra tình huống nguy hiểm dẫn đến tai nạn.

Thực tế cho thấy chỉ một hành động băng qua đường thiếu quan sát hoặc sang đường không đúng nơi quy định cũng có thể khiến người điều khiển xe máy hoặc ô tô phải phanh gấp, đánh lái hoặc mất kiểm soát. Những phản ứng tức thời này có thể dẫn đến va chạm dây chuyền, gây thương tích hoặc thiệt hại nghiêm trọng cho nhiều người. Vì vậy trong trường hợp có đủ căn cứ xác định hành vi của người đi bộ là nguyên nhân trực tiếp gây hậu quả nghiêm trọng, cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định hiện hành.

Nguyên tắc mọi người tham gia giao thông đều bình đẳng trước pháp luật. Quyền được bảo đảm an toàn khi lưu thông luôn đi kèm nghĩa vụ chấp hành các quy định về sang đường, quan sát và tuân thủ tín hiệu giao thông. Nhiều quốc gia ưu tiên bảo vệ người đi bộ bằng hệ thống hạ tầng và quy định phù hợp, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc miễn trách nhiệm nếu họ vi phạm pháp luật. Xây dựng văn hóa giao thông bền vững việc xác định đúng lỗi, đúng nguyên nhân và đúng trách nhiệm của từng chủ thể, thay vì mặc định bên nào luôn đúng hoặc luôn sai.

Tịnh Tâm (tổng hợp)

Từ Khóa: