Quảng Nam – Vợ chồng ông Phan Lồng ở xã Quế Cường, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam nuôi 8 người con ăn học đến nơi đến chốn bằng gánh củi, chuyến hàng thuê và những quy tắc gia đình không bao giờ thay đổi.

Hai ông bà kết hôn năm 1977, sinh ba trai năm gái trong căn nhà thủng ngói, bị cả xóm xem là nghèo nhất vùng. Trong khi hàng xóm khuyên cho con nghỉ học đi làm, ông Lồng giữ nguyên một câu: “Các con nhất định phải học. Chỉ có học mới thay đổi được cuộc đời.”

Bữa ăn thường là sắn lùn già cứng đến mức luộc xong phải dùng gậy đập mới tách được để chia nhau. Cơm trắng là thứ hiếm hoi. Dù vậy, ông Lồng mua Magie, B6 và dầu cá cho con uống đều đặn, còn những chiều mưa bão ông đi bộ hai cây số cầm áo mưa cũ đón con tan học.

Kỷ luật trong nhà được đặt ra từ sớm và giữ nguyên suốt nhiều năm. Mỗi tối sau bữa cơm, cả tám đứa trẻ ngồi vào bàn học; ông ngồi ngoài canh, chỉ cần hắng giọng là im lặng lập tức. Bốn giờ sáng, lũ trẻ phải dậy khi nghe cha gọi; mỗi tuần chỉ được xem nhờ tivi nhà hàng xóm một lần vào tối thứ Bảy.

Khi các con lớn, ông giao đứa lớn kèm đứa nhỏ — kiểm tra kiến thức dịp hè, phụ đạo môn yếu, phạt roi khi phạm lỗi. Bà Hoa chọn im lặng để đồng nhất cách dạy, không để con ỷ lại vào bên nào.

Thầy Nguyễn Văn Năm, giáo viên trường THCS Quế Cường, nhiều lần đứng ra bảo lãnh cho gia đình nợ học phí để các con không bị đứt đoạn việc học. “Một bộ đồ, tập sách hay chiếc xe đạp cũ mấy anh em thay nhau dùng, nhưng ai cũng chăm học”, ông Năm kể.

Vợ chồng nghèo nuôi 8 con thành thạc sĩ, tiến sĩ bằng sự hi sinh và quyết tâm, câu chuyện truyền cảm hứng về học tập.
Các con trong gia đình chụp ảnh lưu niệm trước ngôi nhà cũ của cha mẹ. (Ảnh minh họa: MUC)

Tuổi 60, ông Lồng vẫn vào vùng núi Phước Sơn gánh hàng thuê cho bãi vàng. Khi đôi chân không chịu nổi những cung đường dốc, ông xin xác nhận hộ nghèo để con được miễn giảm học phí — đó là cách cuối cùng ông còn làm được cho con.

Năm 1996, người anh cả Phan Học đỗ Đại học Bách khoa Đà Nẵng, mở đường cho bảy người em vào đại học, trong đó năm người theo học Đại học Bách khoa TP HCM. Vừa đến giảng đường, các con ông vừa dạy thêm, bán hàng nông sản quê nhà trên mạng xã hội để tự trang trải; ở nhà, vợ chồng già đi gom hàng gửi vào thành phố cho con bán thêm.

Đến nay, tám người con của ông Lồng và bà Hoa có chín bằng cử nhân, sáu bằng thạc sĩ và hai bằng tiến sĩ. Phan Học hoàn thành luận án tiến sĩ ngành điện tử – viễn thông tại Thụy Điển và nghiên cứu sau tiến sĩ tại Anh. Phan Văn Ca lấy bằng tiến sĩ tại Hàn Quốc, hiện là phó giáo sư; con út Phan Thị Bích Thao tốt nghiệp hai ngành thạc sĩ tại Pháp.

Nhiều năm liền, gia đình được huyện Quế Sơn và UBND tỉnh Quảng Nam tặng danh hiệu “vượt khó nuôi dạy con thành tài”. Đầu tháng 7 năm nay, chị Phan Kiều Trinh — người con thứ tư — hoàn thành cuốn tự truyện ghi lại hành trình đó. “Tôi viết để con cháu hiểu về một thời cơ hàn, giúp chúng noi gương tiếp bước”, chị nói.

Ông Lồng nay mắc bệnh Alzheimer, không còn nhớ tên các con. Các con đã đón ông bà về Đà Nẵng phụng dưỡng; căn nhà thủng ngói năm xưa ở quê đã được xây mới kiên cố. “Bây giờ, chúng tôi vẫn tiếp tục học hàng ngày, qua công việc, sách vở và những người xung quanh. Học tập giúp chúng tôi mở rộng tầm nhìn và trân trọng hơn sự hi sinh của cha mẹ”, tiến sĩ Phan Học nói.

Bùi Hà (tổng hợp)

Từ Khóa: