Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng huy động hàng nghìn tên lửa xóa sổ Iran nếu nước này ám sát ông, trong khi Tehran vẫn khẳng định tuân thủ cam kết và tiếp tục đàm phán.

Lời đe dọa xuất hiện sau khi các biểu ngữ kêu gọi ám sát ông Trump được giương lên tại tang lễ cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei. Cùng thời điểm, Mỹ yêu cầu Iran mở cửa tự do hàng hải cho eo biển Hormuz, còn Ngoại trưởng Iran thì sang Oman tìm giải pháp cho vấn đề này.

Ngày 11/7, ông Trump viết trên Truth Social rằng 1.000 tên lửa đã khóa mục tiêu vào Iran, cùng hàng nghìn tên lửa khác sẽ nối gót nếu Tehran ra tay. Ông tuyên bố quân đội Mỹ đủ năng lực duy trì chiến dịch quân sự trong một năm, có thể gia hạn, nhằm xóa sổ và phá hủy toàn bộ Iran.

Tuyên bố xóa sổ của ông Trump đặt cạnh một thực tế khác: đàm phán giữa hai nước vẫn chưa dừng lại. Reuters dẫn lời ông Trump xác nhận hai bên nhất trí tiếp tục thương lượng, dù ông cùng lúc khẳng định thỏa thuận ngừng bắn trước đó đã hết hiệu lực.

Khoảng cách giữa lời đe dọa và yêu cầu thực tế của Mỹ cũng đáng chú ý. Washington đòi Iran đảm bảo mở cửa eo biển Hormuz cho tự do lưu thông hàng hải, nhưng Tehran không đưa ra cam kết đó. Iran tuyên bố mọi hoạt động tại eo biển chiến lược này, kể cả việc mở cửa hay rà phá thủy lôi, là quyết định thuộc về riêng Iran.

Nguồn cơn của làn sóng thù địch bắt đầu từ ngày 28/2, khi đợt tấn công mở màn chiến dịch quân sự của Mỹ khiến ông Khamenei và một số thành viên gia đình thiệt mạng. Trong lễ tang, nhiều biểu ngữ trên đường rước linh cữu kêu gọi trả thù bằng cách ám sát Tổng thống Mỹ.

Ông Trump lý giải việc ngừng bắn chấm dứt là do Iran vi phạm thỏa thuận tạm thời. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bác bỏ cáo buộc này, nói Tehran vẫn tuân thủ đầy đủ cam kết, trong khi chính Mỹ đã chấm dứt cơ chế miễn trừ cho phép Iran bán dầu thô bằng đồng USD trên thị trường quốc tế. Trên mạng X, ông Araghchi viết: “Việc thực thi cam kết phải mang tính song phương”.

Trách nhiệm đạt được thỏa thuận, theo các quan chức Washington, không hề dễ dàng. AP dẫn lời quan chức Mỹ cho biết ông Trump chỉ cho đoàn đàm phán một khoảng thời gian giới hạn, và điều kiện tiên quyết là Iran phải bàn giao toàn bộ uranium làm giàu ở mức cao – yêu cầu mà Tehran nhiều lần từ chối.

Ngoại trưởng Araghchi cùng ngày đến Oman hội đàm với người đồng cấp Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ nhận định Iran và Oman có thể đạt giải pháp về vấn đề Hormuz ngay trong cuối tuần này.

Chuyên gia Paul Musgrave của Đại học Georgetown tại Qatar cho rằng cả Mỹ và Iran đang thăm dò giới hạn của nhau, chứ chưa hẳn tiến tới đổ vỡ. Ông nói: “Tôi cho rằng đây là giai đoạn thử thách lẫn nhau, chứ không phải là dấu chấm hết cho khả năng đàm phán”.

Vũ Quyến (tổng hợp).

Từ Khóa: