Chị Nguyễn Thị Thanh, chủ cơ sở hải sản tại xã Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, mang di chứng biến dạng gương mặt và giọng nói từ một ca phẫu thuật thất bại thời thơ ấu, hiện tạo việc làm cho hàng chục lao động và trích lợi nhuận hằng năm hỗ trợ người nghèo.

Từng bị bệnh viện tiên lượng khó qua khỏi khi mới hơn một tuổi, chị Thanh đã trải qua hàng chục lần nhập viện, nhiều đợt điều trị kéo dài mà không xóa được di chứng trên cơ thể. Từ một cô bé mặc cảm vì ngoại hình khác biệt, chị dần gây dựng cơ sở kinh doanh hải sản quy mô lớn và duy trì các hoạt động thiện nguyện đều đặn suốt nhiều năm qua.

Câu chuyện của chị Thanh bắt đầu khi mới 40 ngày tuổi, lúc một nốt đỏ nhỏ trên má lớn dần thành khối u. Bà Đào Thị Vinh, mẹ chị, thuật lại: “Khi được 40 ngày tuổi, trên má cháu xuất hiện một nốt đỏ như giọt máu, rồi nó lớn dần, sưng lên và lan rộng. Lúc ấy, tôi chỉ biết bế con đi hết bệnh viện này đến bệnh viện khác. Riêng năm đầu đời, cháu đã ra Hà Nội nhập viện 7 lần”. Sau ca phẫu thuật không thành công, bệnh viện trả cháu về nhà với kết luận khó qua khỏi. Là kỹ sư nông nghiệp, bà Vinh tự trang bị kiến thức y tế, ngày ngày rửa vết thương và tiêm kháng sinh cho con.

Đến năm 13 tuổi, chị được đưa ra Hà Nội điều trị bằng phương pháp áp lạnh trong gần một năm. Nhìn cha mẹ kiệt sức vì mình, chị từng nói: “Mẹ ơi, mẹ đừng chữa cho con nữa. Tốn tiền lắm…”. Đợt điều trị này cũng không xóa được các di chứng trên gương mặt và giọng nói. Việc phát âm khó khăn khiến mỗi lần đến lớp trở thành một thử thách với chị, khi phải đối mặt với sự tò mò và trêu chọc của bạn học.

Không có lợi thế về sức khỏe hay bằng cấp, chị chọn con đường mưu sinh bằng lao động chân tay. Chị từng viết trong một bài thơ tự sự: “Tui tự hứa với lòng/ Nhất định phải chứng minh/ Mình tàn mà không phế…”. Ban đầu chị bán nước chè xanh, hành, chanh; sau đó chuyển sang làm bánh cốm, đậu phụ, nuôi vịt, bán cá khô cho người đi rừng và công nhân, đạp xe hàng chục cây số mỗi ngày để lấy hàng.

Chị Nguyễn Thị Thanh giới thiệu sản phẩm tại cơ sở kinh doanh hải sản của gia đình. (Ảnh minh họa: MUC)

Năm 1991, chị bắt đầu chuyển hướng sang thu mua cá, tôm bằng số vốn ít ỏi tích góp và vay mượn. Cơ sở kinh doanh dần được mở rộng, hiện thu mua hàng nghìn tấn hải sản mỗi năm, cung ứng cho các siêu thị và cửa hàng thực phẩm sạch. Chị đầu tư hai kho đông lạnh, tạo việc làm cho hàng chục lao động, đồng thời bán hàng qua các nền tảng mạng xã hội để mở rộng thị trường. Cơ sở được chị đặt tên là “Hải sản Thanh Ngọng”. Trả lời thắc mắc của dân làng về cái tên này, chị nói: “Để tui không còn mặc cảm khuyết tật nữa!”.

Khó khăn trong giao tiếp từng khiến chị trở thành mục tiêu bị lợi dụng. Một số khách hàng ép giá, quỵt tiền hoặc trì hoãn thanh toán; một người từng lừa chị mất số vốn lên tới hàng tỷ đồng, đẩy chị vào khủng hoảng tài chính và tâm lý. Khi đối chất với người này, chị chỉ hỏi: “Vì sao anh nỡ lừa một người phụ nữ tàn tật như tôi?”. Nhưng trước hoàn cảnh kiệt quệ của gia đình đối phương, chị chấp nhận nhận lại hai chiếc xe tải để gán nợ, cho phép trả dần phần còn lại, và còn để lại một khoản tiền mua sữa cho con của họ – một lựa chọn đặt trách nhiệm với người khác lên trên thiệt hại của chính mình.

Từ hoạt động kinh doanh, chị dành khoảng 200 triệu đồng mỗi năm để hỗ trợ hộ nghèo, trẻ mồ côi và các gia đình gặp hoạn nạn. Chị kết nối với các nhóm thiện nguyện như “Trái tim xứ Nghệ”, “Thiện nguyện Hải sản Quỳnh Lưu”; trong 5 năm gần đây, hàng nghìn phần quà trị giá hàng tỷ đồng đã được trao qua các nhóm này. Từ năm 2022, chị nhận đỡ đầu hai anh em Phan Hồ Gia Bảo (sinh năm 2015) và Phan Hồ Gia Phúc (sinh năm 2017) tại xã Quỳnh Phú, Nghệ An – hai cháu mồ côi cha, mẹ bị tàn tật – hỗ trợ đều đặn 3 triệu đồng mỗi năm cùng quà cáp dịp lễ, Tết.

Khi biết hoàn cảnh em Xồng Bá Dìa (sinh năm 2003, xã Na Ngoi, Nghệ An) mang khối u vùng xương hàm dưới mà gia đình không đủ điều kiện chữa trị, chị đứng ra kết nối, kêu gọi kinh phí giúp em. Chị nói: “Nhìn hoàn cảnh của cháu rất giống tôi lúc nhỏ, thương lắm”. Năm 2023, chị được trao Kỷ niệm chương “Nữ doanh nhân có trái tim vàng vì cộng đồng” và được Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An vinh danh trong số 30 phụ nữ khuyết tật vượt khó tiêu biểu.

Chị Nguyễn Thị Thanh trao hỗ trợ, tiếp thêm động lực cho em Xồng Bá Dìa vượt qua bệnh tật. (Ảnh minh họa: MUC)

Năm 2020, giữa một chuyến thiện nguyện trong đại dịch Covid-19, chị gặp anh Nguyễn Thanh Tuấn, chủ trang trại cây ăn quả tại xã Nghĩa Đàn, Nghệ An, người đã mất vợ hai năm trước vì ung thư. Trước sự phản đối của gia đình về mối quan hệ này, anh Tuấn đáp: “Thanh là người con thương và muốn đồng hành suốt quãng đời còn lại”. Hiện hai người vẫn cùng nhau duy trì việc kinh doanh và các hoạt động thiện nguyện.

Phạm Mai (tổng hợp)

Từ Khóa: