Tại xã Trung Chính (Thanh Hóa), ông Lê Huy Điệp cải tạo trang trại từng thua lỗ ba năm liền để nuôi cáy đặc sản, mang lại nguồn thu ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Sau ba năm liên tục thua lỗ vì nuôi bò, lợn và vịt kể từ năm 2016, ông chuyển hướng tận dụng đặc điểm cửa sông, thủy triều lên xuống của khu trang trại rộng 2,5 ha để nuôi loài cáy bản địa. Nhờ nắm bắt đúng tập tính sinh trưởng của con cáy và học hỏi kinh nghiệm từ một hộ nuôi cáy khác cùng thôn Hoàng Giang, mô hình mới giúp ông thu về khoản tiền lớn mà gần như không tốn chi phí thức ăn.

Năm 1958 là năm sinh của ông Lê Huy Điệp. Sau nhiều năm công tác tại UBND xã, ông nghỉ hưu vào năm 2016 và mua lại trang trại 2,5 ha tại thôn Hoàng Giang, xã Trung Chính để phát triển kinh tế, với kỳ vọng ban đầu là nuôi bò, lợn và vịt sẽ mang lại nguồn thu ổn định.

Kỳ vọng đó không thành hiện thực. Giá cả thị trường liên tục biến động, dịch bệnh xảy ra thường xuyên, khiến suốt ba năm liền việc chăn nuôi không mang lại hiệu quả, thậm chí thua lỗ.

Không chấp nhận bỏ cuộc, ông Điệp tìm hướng đi phù hợp hơn với điều kiện tự nhiên của khu đất. Nhận thấy trang trại nằm gần cửa sông, thủy triều lên xuống liên tục và nguồn cáy tự nhiên vẫn còn dồi dào, cùng với việc học hỏi mô hình nuôi cáy của ông Lê Đăng Diễn trong cùng thôn, ông quyết định chuyển toàn bộ hướng sản xuất sang loài đặc sản vốn quen thuộc ở vùng Nông Cống.

Trước khi bắt tay vào nuôi, ông dành thời gian quan sát tập tính của cáy ngoài tự nhiên. Ông nhận thấy đây là loài khỏe, ưa sống ở nơi nhiều cỏ, khi nhỏ ăn phù sa, lớn lên ăn cỏ và rong rêu, đồng thời có khả năng sinh sản mạnh.

Nắm được đặc tính này, ông thuê máy múc cải tạo toàn bộ trang trại: đào mương, đắp bờ, trồng thêm cói để tạo môi trường gần giống tự nhiên. Sau khi thả giống, chỉ khoảng ba tháng, đàn cáy đã phát triển tốt và sinh sôi nhanh.

Việc chăm sóc khá nhàn vì cáy chủ yếu tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, người nuôi chỉ cần giữ nước sạch và thường xuyên khơi thông mương để thủy triều ra vào đều đặn. Ngược lại, khâu thu hoạch đòi hỏi nhiều nhân công: trong mùa thu hoạch kéo dài khoảng bốn tháng, gia đình ông thuê thường xuyên 4 lao động địa phương, bắt đầu công việc từ 3 giờ sáng.

“Mỗi năm tôi thu hoạch cáy từ tháng 3 đến tháng 7 âm lịch, khoảng 4 tháng. Bình quân mỗi tháng thu được 50 – 60 triệu đồng. Tôi thu hoạch cuốn chiếu, khi thấy lượng cáy thưa thì dừng lại để giữ nguồn giống cho vụ sau”, ông Điệp chia sẻ.

Cách bắt cáy cũng đơn giản: ông tận dụng chai nhựa 1,5 lít cắt đôi làm bẫy, đặt dọc bờ ao và rắc thính gạo rang giã nhỏ để nhử. Cáy thương phẩm hiện được thương lái đến tận trang trại thu mua với giá 75.000 – 90.000 đồng/kg tùy thời điểm, và theo ông Điệp, dù Ninh Bình hay Hải Dương cũng có cáy, sản phẩm vùng Nông Cống vẫn được thị trường đánh giá cao hơn.

Khoảng hai năm gần đây, ông giữ lại một phần sản lượng để chế biến mắm cáy theo phương pháp truyền thống, sản phẩm chủ yếu phục vụ người thân, bạn bè và nhận được phản hồi tích cực. Ông cho biết chỉ cần lẫn một con cáy chết là cả mẻ mắm sẽ hỏng, nên nguyên liệu bắt buộc phải là cáy khỏe, còn sống.

Thời gian tới, ông Điệp dự định hoàn thiện quy trình sản xuất để xây dựng hai sản phẩm OCOP từ con cáy, nhằm nâng giá trị đặc sản địa phương và mở rộng thị trường tiêu thụ. Từ một trang trại từng thua lỗ ba năm liền, đây là minh chứng cho việc thay đổi cách làm dựa trên điều kiện tự nhiên sẵn có có thể mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt và có khả năng nhân rộng cho các hộ dân cùng vùng cửa sông.

Bạch Xoan (tổng hợp)

Từ Khóa: