Lãi suất cho vay tăng cao, người vay đối mặt áp lực trả nợ

HÀ NỘI – Lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại đã tăng lên mức 10,5% mỗi năm trong tháng 6, khiến nhiều người đi vay mua nhà, mua đất phải đối mặt với áp lực trả nợ hàng tháng lớn hơn.

• Hệ thống thực phẩm chức năng giả 100 tấn ra tòa tại Hà Nội
• Cõng em qua mùa khát sữa, gánh chồng qua cơn giông bão: Cuộc đời thứ hai của một cô giáo già
• Thái Nguyên, Bắc Ninh cảnh báo nguy cơ lũ quét sạt lở đất

Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước công bố, lãi suất cho vay bình quân tháng 6 tăng 0,4 điểm phần trăm so với tháng trước, đánh dấu giai đoạn các ngân hàng điều chỉnh lãi suất mạnh nhất trong một năm qua. Thống kê thực tế cho thấy có khoảng chục ngân hàng đang áp dụng mức lãi suất cho vay thực tế quanh ngưỡng 10,5% mỗi năm.

Cụ thể, Ngân hàng T. đang áp dụng lãi suất bình quân cho vay cá nhân ở mức 10,95% mỗi năm, Ngân hàng O. công bố mức 10,78%, còn Ngân hàng S. giải ngân các khoản vay ngắn hạn cho cá nhân với lãi suất 10,18% mỗi năm.

Chị Tr., ngụ tại khu vực Bình Tân cũ, TPHCM, đang có ý định vay mua căn nhà đầu tiên với tài chính khoảng 700 triệu đồng, cần vay thêm 60-70% giá trị căn nhà. Mức lãi suất được chào khoảng 9-10% mỗi năm khiến chị e ngại trước áp lực dòng tiền hàng tháng.

Chị Thanh Hương, ngụ tại phường An Tây Hội, TPHCM, cho biết khoản vay mua bất động sản tại một ngân hàng thuộc nhóm Big4 của gia đình vừa chuyển từ lãi suất ưu đãi sang thả nổi hai tháng nay, từ mức 6% mỗi năm tăng lên 10,5% mỗi năm. Hiện tổng số tiền lãi và gốc chị phải thanh toán hàng tháng lên đến 20 triệu đồng, trên tổng nợ gốc 1,1 tỷ đồng.

“Tôi vay cũng mấy năm nay, trước kia lãi thấp nên tổng tiền chi hàng tháng vào khoảng 11 triệu đồng, giờ tăng quá”, chị Thanh Hương chia sẻ.

Anh Thiên, ngụ tại phường Phú Định, TPHCM, cũng đang chịu mức lãi vay 11,5% mỗi năm tại một ngân hàng tư nhân cho khoản vay mua đất nền đầu tư. Dòng tiền anh phải trả cho ngân hàng mỗi tháng vào khoảng 12 triệu đồng, tạo áp lực tài chính tương đối lớn.

Theo Tiến sĩ Châu Đình Linh, chuyên gia kinh tế tài chính, khi bàn về lãi suất, trước tiên cần đặt trong tương quan với lạm phát và chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước. Công thức xác định lãi suất cho vay hiện nay gồm tổng của lãi suất huy động đầu vào, chi phí hoạt động, phần bù rủi ro tính cho từng đối tượng và lợi nhuận kỳ vọng của ngân hàng, nên khi lãi suất huy động tăng, lãi suất cho vay cũng buộc phải tăng theo.

“Đó là kết quả tự nhiên”, ông Linh nói.

Theo ông, để kiểm soát lãi vay, các ngân hàng sẽ cần áp dụng các biện pháp kiểm soát chi phí hoạt động, điều chỉnh phần bù rủi ro và giảm lợi nhuận kỳ vọng. Chuyên gia cũng nhấn mạnh lãi suất không mang tính chu kỳ rõ ràng mà biến động theo diễn biến của từng thời kỳ, trong mối quan hệ với lạm phát và tình hình kinh tế vĩ mô.

“Khi đưa ra quyết định vay trong bối cảnh hiện nay, người dân cần phải xây dựng những kịch bản có thể xảy ra, và xem sức chịu đựng của mình sẽ ra sao. Đồng thời, người đi vay cũng nên có một quỹ dự phòng để bảo vệ nếu có những cú sốc về tài chính”, ông Linh nói, và khuyên người đi vay chỉ nên vay tối đa 60% tổng giá trị căn nhà.

Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp diễn ra cuối tuần trước, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết việc điều hành chính sách lãi suất thời gian qua tương đối khó khăn do nhu cầu vốn của nền kinh tế rất cao, trong khi huy động vốn còn eo hẹp. Khi nền kinh tế tập trung vào tăng trưởng và tín dụng mà thiếu hụt vốn, lãi suất đương nhiên sẽ tăng, và khi lãi suất huy động đầu vào cao thì lãi suất cho vay đầu ra cũng cao theo.

Áp lực thanh khoản còn thể hiện qua làn sóng các ngân hàng đua nhau phát hành trái phiếu với lãi suất đã xấp xỉ mốc 10% mỗi năm, song song với việc phát hành chứng chỉ tiền gửi có lãi suất lên đến 9% mỗi năm cho kỳ hạn 4-6 tháng, cao gần gấp đôi so với lãi suất tiền gửi thông thường cùng kỳ hạn.

Thống kê cho thấy Vietbank đứng đầu với lãi suất 9,7% cho hai lô trái phiếu có tổng giá trị 1.500 tỷ đồng. Bảo Việt Bank cũng huy động 2.000 tỷ đồng trái phiếu với lãi suất 9,63%, trong khi TPBank chào lãi suất 9,3% cho lô trái phiếu mới nhất.

Theo ông Linh, mặt bằng lãi suất dự kiến sẽ còn neo cao trong thời gian tới. Không riêng Việt Nam, lãi suất toàn cầu, đặc biệt tại Mỹ, cũng đang ở mức cao, khiến lãi suất trong nước khó hạ nhiệt và chỉ có thể kỳ vọng đi ngang.

Ông Vũ Bình Minh, Giám đốc Kinh doanh Vốn và Tiền tệ, Khối Thị trường Vốn và Dịch vụ Chứng khoán, Ngân hàng HSBC Việt Nam, cho biết dù lãi suất điều hành được giữ nguyên, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng và lãi suất huy động vẫn tiếp tục xu hướng đi lên, duy trì ở mức cao trong nửa đầu năm nay. Điều này phản ánh đúng trạng thái của một nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh, khi nhu cầu tín dụng luôn cao hơn tốc độ huy động, trong khi vẫn phải duy trì chênh lệch lãi suất giữa VND và USD ở mức hợp lý để ổn định kỳ vọng tỷ giá.

Vũ Dung (tổng hợp)