HĐND TP Hà Nội đã thông qua chủ trương đầu tư dự án cải tạo, nạo vét và xử lý ô nhiễm sông Nhuệ, giao Tập đoàn Geleximco làm chủ đầu tư.

Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 75.115 tỷ đồng, được thông qua sau nhiều năm sông Nhuệ – tuyến sông chảy qua hàng loạt khu đô thị lớn ở phía Tây Nam Hà Nội – rơi vào tình trạng ô nhiễm kéo dài do nước thải sinh hoạt, công nghiệp và làng nghề xả trực tiếp, trong khi hạ tầng thu gom, xử lý chưa được đầu tư đồng bộ. Dự án có quy mô khoảng 855 ha, đi qua 19 xã, phường, kéo dài từ cống Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội.

Sông Nhuệ bắt đầu từ cống Liên Mạc, phường Đông Ngạc, chảy đến phường Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình, giữ vai trò cấp nước sản xuất nông nghiệp và tiêu thoát nước cho khu vực phía Tây Nam Thủ đô. Gần nửa thế kỷ trước, hai bên bờ còn thưa dân cư và nhiều cây xanh, nước sông mùa lũ đỏ phù sa, mùa cạn trong vắt, tôm cá dồi dào, gắn liền với sinh kế của người dân ven sông.

Theo thời gian, sông phải tiếp nhận lượng lớn nước thải sinh hoạt, công nghiệp và làng nghề, trong khi lưu lượng dòng chảy tự nhiên giảm dần và hệ thống thu gom, xử lý nước thải chưa được đầu tư đồng bộ. Hệ quả là nhiều đoạn sông rơi vào tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng, mặt nước bị bèo và rác phủ kín, bờ sông cỏ dại mọc um tùm, một số vị trí bị bồi lấp và lấn chiếm khiến dòng chảy bị cản trở.

Tại khu vực đường Thanh Bình, phường Hà Đông, nhà ở phát triển dày đặc, nhiều công trình xây sát hành lang bảo vệ sông. Tình trạng bồi lắng kéo dài khiến lòng sông bị thu hẹp, làm giảm khả năng tiêu thoát nước của toàn tuyến.

Toàn cảnh sông Nhuệ ô nhiễm chảy qua nhiều khu đô thị Hà Nội, chuẩn bị được cải tạo bằng dự án hơn 75.000 tỷ đồng.
Sông Nhuệ chảy qua nhiều khu dân cư và đô thị tại Hà Nội trước kế hoạch cải tạo. (Ảnh minh họa: MUC)

Tại khu vực An Khánh, nơi tập trung nhiều khu đô thị, nước mưa chủ yếu được bơm ra sông Nhuệ để tiêu thoát, nhưng do khả năng thoát nước suy giảm nên mỗi khi mưa lớn, nhiều tuyến đường và khu dân cư quanh đó thường xuyên ngập sâu. Nước thải từ các cơ sở sản xuất, làng nghề và chợ dân sinh vẫn xả trực tiếp xuống sông, lớp bùn lắng tích tụ dày dọc hai bên bờ, bốc mùi và ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.

Trước thực trạng đó, HĐND TP Hà Nội đã thông qua chủ trương đầu tư dự án cải tạo, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ, giao Tập đoàn Geleximco làm chủ đầu tư thực hiện. Theo phương án được phê duyệt, dự án sẽ giải phóng mặt bằng khoảng 144 ha, cải tạo, nạo vét và kè bờ toàn tuyến sông, đồng thời đầu tư đường giao thông, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống cống thu gom nước thải và xây dựng tối đa 13 nhà máy xử lý nước thải theo quy hoạch.

Dự án trải dọc sông Nhuệ, đi qua 19 xã, phường gồm Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Diễn, Xuân Phương, Từ Liêm, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Hà Đông, Kiến Hưng, Đại Thanh, Bình Minh, Ngọc Hồi, Tam Hưng, Thường Tín, Thượng Phúc, Dân Hòa, Phượng Dực, Chuyên Mỹ và Ứng Hòa.

Bên cạnh xử lý ô nhiễm, dự án được kỳ vọng nâng cao năng lực tiêu thoát nước, giảm nguy cơ ngập úng cho khu vực nội đô. Việc đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải cũng được kỳ vọng hạn chế nước thải sinh hoạt xả trực tiếp ra sông và tăng khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu.

Sông Nhuệ ô nhiễm chảy qua nhiều khu đô thị lớn ở Hà Nội, kỳ vọng được hồi sinh nhờ dự án cải tạo hơn 75.000 tỷ đồng.
Sông Nhuệ chảy giữa khu dân cư và các tòa nhà tại Hà Nội trước kế hoạch cải tạo. (Ảnh minh họa: MUC)

Hành lang sông Nhuệ đi qua nhiều khu đô thị lớn như Thành phố Giao Lưu, Vinhomes Smart City, khu đô thị Thanh Hà và Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội quy mô hơn 9.170 ha, với điểm nhấn là sân vận động VinFast sức chứa 135.000 chỗ ngồi, dự kiến trở thành sân vận động có sức chứa lớn nhất thế giới. Khi hạ tầng giao thông, xử lý nước thải và cảnh quan được đầu tư đồng bộ, các khu đô thị dọc tuyến được kỳ vọng hưởng lợi về môi trường sống, khả năng kết nối và giá trị bất động sản trong dài hạn.

Bất động sản ven sông vốn được đánh giá cao nhờ lợi thế cảnh quan, hạ tầng và nguồn cung hạn chế, trong khi xu hướng tìm không gian sống xanh tiếp tục duy trì sức hút cho phân khúc này. Khi các dự án hạ tầng được thúc đẩy, bất động sản ven sông được kỳ vọng có thêm dư địa tăng giá và thu hút dòng vốn dài hạn.

Tuy nhiên, quy mô giải phóng mặt bằng khoảng 144 ha cùng khối lượng hạ tầng trải dài qua 19 xã, phường cho thấy mức độ phức tạp không nhỏ của dự án. Hiệu quả cải tạo sông Nhuệ, vì vậy, sẽ phụ thuộc vào tiến độ giải phóng mặt bằng, năng lực triển khai của chủ đầu tư và việc vận hành đồng bộ hệ thống thu gom, xử lý nước thải sau khi hoàn thành.

Nguyễn Quyến (Tổng hợp)