Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố bác bỏ kế hoạch hòa bình 15 điểm về Dải Gaza do Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy, trong khi quân đội Israel đã giảm đáng kể các cuộc tấn công tại khu vực này.

Phát biểu tại cuộc họp nội các sáng Chủ nhật theo giờ Israel, ông Netanyahu khẳng định Israel sẽ không chấp nhận văn bản do phía Mỹ đưa ra. Ông đồng thời yêu cầu Hamas phải bị giải giáp trước khi quân đội Israel rút khỏi Gaza, trong lúc cuộc bầu cử Israel ngày 27/10 đang đến gần.

Cuối tháng 7, ông Trump từng mô tả thỏa thuận liên quan Hamas là một “bước đột phá”, sau khi cho biết lực lượng này đồng ý giao nộp vũ khí במסגרת lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian từ tháng 10 năm ngoái. Đến ngày 31/7, lộ trình gồm 15 điểm được công bố, trong đó dự kiến Israel rút quân song song với quá trình Hamas giải giáp theo từng giai đoạn.

Cách tiếp cận này nhanh chóng gặp trở ngại do hai bên đặt ra những điều kiện khác nhau. Israel muốn Hamas hoàn tất việc giải giáp trước, trong khi Hamas yêu cầu Israel chấm dứt các cuộc tấn công trước khi tiến hành các bước tiếp theo.

Ngày 03/8, Hội đồng Hòa bình do ông Trump thành lập tuyên bố quân đội Israel sẽ không rút qua “Ranh giới Vàng” (Yellow Line) cho đến khi vũ khí của Hamas được giải trừ hoàn toàn. Quan điểm này cho thấy bất đồng về trình tự thực hiện giữa các bên vẫn chưa được giải quyết.

Tại cuộc họp nội các, ông Netanyahu nói: “Israel bác bỏ văn bản 15 điểm này.” Ông cũng nêu rõ quân đội “sẽ không thực hiện bất kỳ đợt rút quân nào cho đến khi Hamas thực sự bị giải giáp”, đồng thời cảnh báo lực lượng Israel sẽ tiếp tục ngăn chặn các mối đe dọa nhằm vào binh sĩ và người dân Israel.

Tuyên bố được đưa ra chưa đầy ba tháng trước cuộc bầu cử Israel ngày 27/10, khi ông Netanyahu chịu sức ép từ các bộ trưởng cực hữu trong liên minh cầm quyền. Nhà Trắng, bên bảo trợ chính cho kế hoạch, đến nay chưa đưa ra phản ứng chính thức về lập trường của Thủ tướng Israel.

Tuy nhiên, diễn biến trên thực địa lại có điểm đáng chú ý. Sau cuộc gặp giữa ông Nikolay Mladenov, đặc phái viên phụ trách Gaza của Hội đồng Hòa bình, với ông Netanyahu hôm thứ Hai tuần trước, quân đội Israel đã giảm mạnh hoạt động tấn công tại Gaza, chỉ tiến hành hành động khi nhận thấy mối đe dọa tức thời và chấm dứt các vụ ám sát có chủ đích vốn diễn ra gần như hằng ngày trước đó.

Sự trái ngược giữa tuyên bố chính trị và diễn biến quân sự khiến lập trường của ông Netanyahu trở thành tâm điểm chú ý. Trong khi Washington gây sức ép theo hướng giảm căng thẳng, Thủ tướng Israel đồng thời phải đối mặt với yêu cầu cứng rắn từ các lực lượng cực hữu trong liên minh trước thềm bầu cử.

Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich, một nhân vật thuộc phe cực hữu trong liên minh cầm quyền, ủng hộ tuyên bố của ông Netanyahu và nói: “Chúng ta bước vào cuộc chiến với mục tiêu trọng tâm là tiêu diệt Hamas. Quân đội không thể rút dù chỉ một milimet khỏi Dải Gaza.” Ông cho rằng Gaza không thể bắt đầu quá trình tái thiết trước khi Hamas bị giải thể và giải trừ quân bị hoàn toàn.

Hamas lại cho rằng nguyên nhân khiến tiến trình đình trệ nằm ở những tính toán liên quan đến bầu cử nội bộ của Israel. Trong khi đó, phía Nhà Trắng vẫn chưa công khai phản hồi trước việc đồng minh thân cận của Tổng thống Trump bác bỏ kế hoạch hòa bình do Mỹ bảo trợ.

Giữa những bất đồng về điều kiện giải giáp, rút quân và ngừng tấn công, hơn hai triệu người dân Gaza tiếp tục đối mặt với một tương lai chưa có lời giải rõ ràng.

Vũ Quyến (tổng hợp).

Từ Khóa: