TEHRAN – Iran tuyên bố sẽ phản ứng với các quốc gia tham gia chiến dịch gây sức ép kinh tế do Mỹ thúc đẩy, trong khi Washington chuẩn bị công bố gói trừng phạt mới nhằm vào Tehran.

Ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, đưa ra thông điệp trên truyền hình nhà nước IRIB ngày 22/8. Tuyên bố xuất hiện khi cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran, bắt đầu từ ngày 28/2, đã kéo dài sang tháng thứ sáu nhưng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo ông Rezaei, Tehran sẽ trước tiên tìm cách đàm phán và yêu cầu các nước không tham gia cuộc xung đột. Nếu các bên từ chối, Iran sẽ tấn công vào lợi ích của những quốc gia đó.

Quan chức này cũng cảnh báo các nước láng giềng nếu lựa chọn đứng về phía Mỹ trong chiến dịch bao vây kinh tế. Ông tuyên bố Iran sẽ không để một giọt dầu nào được xuất khẩu qua eo biển Hormuz và cho biết Tehran đã có kinh nghiệm duy trì hoạt động bán dầu trong nhiều năm dưới các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Ông Rezaei cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đặt cược vào khả năng sức ép kinh tế làm lung lay sự đoàn kết trong xã hội Iran. Theo nhận định của ông, Washington kỳ vọng người dân Iran xuống đường biểu tình và vô tình tiếp tay cho các máy bay F-35 của Mỹ.

Phát biểu của quan chức Iran được đưa ra sau khi ông Trump hôm thứ Tư tuyên bố sẽ phát động “chiến dịch kinh tế nghiền nát nhất từng được thực hiện nhằm vào bất kỳ quốc gia nào”. Tổng thống Mỹ gọi đây là một “ngày D kinh tế” và kêu gọi toàn bộ đồng minh cùng tham gia cô lập Iran.

Sức ép mới từ Washington

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết sẽ tổ chức họp báo vào thứ Hai, 24/8, để công bố chi tiết gói biện pháp mà ông mô tả là “các lệnh trừng phạt khắc nghiệt nhất trong lịch sử”. Kế hoạch này được kết hợp với lệnh phong tỏa hải quân mà Mỹ đã áp đặt với Iran từ tháng 4.

Ông Bessent so sánh chiến lược trên với các biện pháp Washington từng sử dụng đối với Venezuela và Cuba. Ông cho rằng mô hình kết hợp giữa phong tỏa và trừng phạt sẽ phát huy tác dụng, đồng thời cảnh báo Bộ Tài chính Mỹ sẽ dồn toàn lực chế tài các đồng minh tiếp tục giao dịch hoặc mua dầu của Iran.

Trung Quốc, đối tác mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran theo dữ liệu năm 2025 của hãng phân tích Kpler, tiếp tục phản đối việc sử dụng trừng phạt. Đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington kêu gọi các bên hành động có trách nhiệm và giải quyết vấn đề Iran bằng biện pháp chính trị, ngoại giao thay vì gây sức ép.

Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi cũng giữ quan điểm thách thức Washington. Ông tuyên bố chiến dịch kinh tế chống Iran của Mỹ chắc chắn sẽ thất bại như những biện pháp cưỡng ép trước đó.

Trong bối cảnh căng thẳng kéo dài, hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz gần như đình trệ hoàn toàn. Iran vẫn đe dọa tấn công bất kỳ tàu chở dầu nào cố tình đi qua tuyến hàng hải này mà không được phép.

Các tuyên bố trừng phạt mới từ phía Mỹ đã đẩy giá dầu Brent vượt 92 USD/thùng. Trong khi đó, nền kinh tế Iran tiếp tục chịu tác động nặng nề từ xung đột, bất ổn và sức ép bên ngoài.

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, GDP thực của Iran được dự báo giảm 6,4% trong năm 2026 do ngành du lịch suy sụp, tiêu dùng suy yếu, chuỗi cung ứng đứt gãy và tình trạng bất ổn kéo dài. Lạm phát trong năm nay cũng được dự báo tăng lên 17,5%.

Giới quan sát cho rằng hiệu quả của chiến dịch trừng phạt mới sẽ phụ thuộc đáng kể vào mức độ hợp tác của các đồng minh vùng Vịnh với Washington. Trong đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là một mắt xích đáng chú ý vì Dubai từ lâu được xem là trung tâm giúp Iran lách các lệnh cấm vận quốc tế.

Phạm Mai (tổng hợp)

Từ Khóa: