Tuổi thọ người Việt ngày càng tăng nhờ những tiến bộ của y học. Tuy nhiên, nhiều người cao tuổi vẫn phải sống chung với bệnh mạn tính trong thời gian dài, đồng thời đối mặt nguy cơ suy giảm khối cơ.

Thông tin được chia sẻ tại chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, diễn ra sáng 23/8 tại Công viên Tao Đàn, TP HCM. ThS.BS.CK2 Trần Thị Anh Tường, Trưởng khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Ung Bướu TP HCM, cho rằng y học hiện đại giúp giảm tỷ lệ tử vong và kéo dài tuổi thọ, nhưng bệnh tật cùng các yếu tố nguy cơ chưa giảm tương ứng.

“Chúng ta sống lâu hơn nhưng sống không khỏe”, bà nói.

Theo Dữ liệu dân cư quốc gia, Việt Nam hiện có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% dân số và thuộc nhóm quốc gia có tốc độ già hóa nhanh trên thế giới. Chương trình nằm trong sáng kiến “Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn” do Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam phối hợp triển khai từ đầu năm, với hơn 1.000 người được khám sức khỏe miễn phí tại sự kiện.

Tuổi thọ tăng, gánh nặng bệnh tật cũng lớn hơn

Tuổi thọ tăng nhưng chất lượng sống giảm không phải hiện tượng mới, mà gắn với quá trình già hóa dân số nhanh tại Việt Nam. Người cao tuổi thường mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, ung thư, khiến nhu cầu chăm sóc và chi phí điều trị tăng lên.

Bên cạnh bệnh nền, suy dinh dưỡng và suy giảm khối cơ, còn gọi là sarcopenia, cũng là vấn đề đáng lưu ý. Khối cơ không chỉ giúp vận động mà còn tham gia chuyển hóa năng lượng, điều hòa đường huyết và hỗ trợ miễn dịch.

Theo bác sĩ Tường, tỷ lệ suy giảm khối cơ ở người cao tuổi Việt Nam khoảng 14-32%, nhưng tăng lên hơn 54% ở nhóm trên 80 tuổi.

Đáng chú ý, nhiều gia đình thường cho rằng người lớn tuổi mệt mỏi chủ yếu do bệnh nền. Trong khi đó, thiếu chất trong khẩu phần và sự suy giảm khối cơ theo thời gian cũng có thể là nguyên nhân. Việc bỏ qua yếu tố dinh dưỡng khiến một giải pháp có khả năng cải thiện chất lượng sống không được chú trọng đúng mức.

Cách tiếp cận sức khỏe người cao tuổi cũng cần thay đổi, từ chờ bệnh xuất hiện rồi điều trị sang chủ động phòng ngừa và phát hiện nguy cơ sớm.

TS.BS Lê Thái Hà, Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, cho biết Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị xác định yêu cầu đổi mới tư duy chăm sóc sức khỏe, lấy y tế dự phòng làm trọng tâm, chủ động phát hiện nguy cơ thay vì chờ bệnh phát tác mới đi khám.

Về dinh dưỡng, bác sĩ Trần Thị Anh Tường nhấn mạnh nguyên tắc “tĩnh tại thì teo, tập tành thì to”. Theo đó, người cao tuổi cần vận động phù hợp thể trạng, đồng thời bảo đảm đủ năng lượng và đạm chất lượng cao, có thể chia thành nhiều bữa nhỏ.

Với người khó ăn hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng, nhu cầu dinh dưỡng cần được đánh giá để bổ sung phù hợp. Bữa ăn cũng không nên trở thành áp lực. Không khí gia đình thoải mái, không ép ăn vừa giúp duy trì thể chất, vừa tăng kết nối xã hội cho người lớn tuổi.

PGS-TS-BS Phan Minh Hoàng, Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ TP HCM, Phó chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, nhận định Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, đòi hỏi chất lượng dịch vụ y tế phải được nâng lên để người cao tuổi không chỉ sống lâu mà còn sống khỏe, có ích và trọn vẹn.

Sống thêm nhiều năm chỉ thực sự có ý nghĩa khi những năm ấy đi cùng sức khỏe và chất lượng sống.

Nguyễn Lan (tổng hợp)

Từ Khóa: