Kathmandu (Nepal) – Giáo sư Watanave Hidenori thuộc Đại học Tokyo, sau khi phân tích ảnh vệ tinh, cho biết tác động của trận lũ quét và lở bùn tại biên giới Nepal – Tây Tạng đã lan tới khoảng 80km về phía hạ lưu, trong bối cảnh thảm họa đã khiến hàng trăm người thiệt mạng và hơn 1.400 người mất tích.

Trận lũ quét bắt nguồn từ việc một dòng sông băng và các khối đá trên sườn núi, cách Kathmandu khoảng 70km về phía bắc, đồng loạt sụp đổ hôm 26/8/2026. Theo Cơ quan quản lý thảm họa Nepal, tính đến chiều 28/8, thảm họa đã làm ít nhất 538 người thiệt mạng tại Nepal; cộng thêm 5 trường hợp tử vong được báo chí Trung Quốc xác nhận, tổng số người chết lên ít nhất 543.

Ông Watanave đối chiếu hai bức ảnh chụp cùng một sườn núi: ảnh ngày 25/8 còn cho thấy dấu vết sông băng và các khối đá nguyên vẹn, nhưng ảnh chụp ngày 26/8 cho thấy phần lớn sườn núi đã xói mòn và sụp đổ. Cách điểm sạt lở 7km về phía hạ lưu, đất đá vụn đã phủ kín thung lũng, biến những sườn núi từng xanh tươi thành màu nâu, với vùng ảnh hưởng có thể trải rộng lên độ cao 800m so với đáy thung lũng.

Xa hơn về phía hạ lưu, mức độ tàn phá không hề giảm mà vẫn được ghi nhận rõ ràng qua dữ liệu vệ tinh. Tại vị trí cách hiện trường 60km, lòng sông đã mở rộng tới 300m, nhấn chìm một số khu dân cư ven sông trong dòng bùn; ngay cả ở khoảng cách 80km, mực nước sông vẫn dâng cao và làm ngập các khu vực quanh nhà dân. Theo Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV), dòng lũ di chuyển với tốc độ lên tới 200km/giờ và tạo thành cột nước cao 15m khi ập vào một trạm kiểm soát.

Hậu quả về con người tiếp tục là mối lo lớn nhất. Ông David Fisher, trưởng phái đoàn Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế tại Nepal, ước tính hơn 90.000 người đã bị ảnh hưởng bởi thảm họa, đồng thời cảnh báo nguy cơ lũ lụt thứ cấp sau khi các xe tải chở hàng cứu trợ của tổ chức này bị chặn lại do một hồ nước hình thành từ vụ sạt lở đã vỡ bờ. “Tất nhiên, chúng tôi rất lo ngại về nguy cơ lũ lụt thứ cấp”, ông Fisher nói.

Nguy cơ chưa dừng lại ở đó. Ông Kamal Kishore, đứng đầu Văn phòng Liên Hiệp Quốc về Giảm thiểu rủi ro thiên tai, cảnh báo về khả năng xảy ra thêm các chuỗi tai họa dây chuyền: “Theo một khía cạnh nào đó, thảm họa vẫn chưa hoàn toàn kết thúc”. Với hơn 1.400 người vẫn đang mất tích, trong đó có hàng trăm người nước ngoài, câu hỏi đặt ra hiện nay không chỉ là quy mô thiệt hại đã xảy ra, mà còn là liệu công tác cứu hộ và cảnh báo sớm có kịp ngăn một đợt lũ mới hay không.

Hà Lê (tổng hợp)