Sáng 29/8, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (VNR) tiếp nhận lô đầu máy D19E thế hệ mới đầu tiên tại ga Yên Viên, Hà Nội, mở đầu kế hoạch đầu tư phương tiện đến năm 2030.
- PennSchool để học sinh mất chỗ học ngay ngày tựu trường
- Gần 4.000 món đồ chơi trẻ em không rõ nguồn gốc bị tiêu hủy
- Hải Sapa TV và cú rơi từ niềm tin
Lô đầu máy thuộc Nhóm 1 trong dự án đầu tư đầu máy của VNR, được đưa vào khi nhiều phương tiện đang khai thác lâu năm, sắp hết niên hạn hoặc hạn chế về công suất. Dù tốc độ tối đa vẫn là 120 km/h, hơn 40 cải tiến được thực hiện trên hệ thống điều khiển, khung bogie và đường ống nhằm nâng độ ổn định, an toàn và khả năng bảo trì.
D19E là dòng đầu máy diesel quen thuộc với ngành đường sắt Việt Nam từ năm 2001. Sau thời gian đầu nhập khẩu, dòng đầu máy này được chuyển sang sản xuất trong nước tại Nhà máy xe lửa Gia Lâm và hiện có số lượng lớn nhất cả nước.
D19E đang đảm nhận phần lớn các tuyến chủ lực như Bắc – Nam, Hà Nội – Hải Phòng và Hà Nội – Lào Cai. Vì vậy, việc tiếp nhận phiên bản mới không đơn thuần là bổ sung thêm phương tiện, mà còn là cách VNR xử lý những vấn đề phát sinh sau nhiều năm khai thác.
Thông số chính của đầu máy gần như giữ nguyên. Động cơ vẫn là CAT3512B, truyền động điện AC-DC, 6 động cơ điện kéo, trọng lượng 81 tấn và tốc độ tối đa 120 km/h.

Thay đổi lớn không nằm ở tốc độ
Phần đáng chú ý nằm trong hơn 40 cải tiến mà người đứng dưới sân ga khó nhận ra. Hệ thống máy tính điều khiển G300 thay nền tảng ZY8000, giảm thiết bị trung gian, đồng thời tích hợp cảnh báo và hiển thị số trực quan hơn.
Cách thay đổi này cho thấy mục tiêu không phải đưa con số tốc độ lên cao hơn. Thay vào đó, VNR tập trung vào khả năng kiểm soát và phát hiện lỗi, qua đó hỗ trợ xử lý vấn đề trước khi nó trở thành sự cố khiến đoàn tàu phải dừng.
Khung bogie được chuyển sang thép cường độ cao, kết hợp công nghệ hàn robot tự động. Hệ thống đường ống cũng sử dụng thép không gỉ chống ăn mòn, hướng tới giảm tần suất bảo trì trong quá trình khai thác.
Những thay đổi này khó tạo ra khác biệt rõ ràng với hành khách trong toa tàu. Nhưng với một đầu máy phải hoạt động trên các tuyến chủ lực, độ ổn định của hệ thống điều khiển, khung gầm và vật liệu có thể quyết định nhiều hơn việc tốc độ tối đa có tăng hay không.
Nhu cầu đầu tư phương tiện của ngành đường sắt còn lớn hơn nhiều so với lô đầu máy vừa tiếp nhận. Theo tính toán, đến năm 2050, toàn ngành cần gần 16.780 đầu máy, toa xe các loại.
VNR cho biết việc tiếp nhận đầu máy mới đồng thời tạo tiền đề để ngành đường sắt tiếp cận công nghệ mới, từng bước làm chủ công tác bảo trì và sửa chữa. Đây là yêu cầu quan trọng khi quy mô phương tiện cần đầu tư tiếp tục tăng.
Một đầu máy mới vì thế không nhất thiết phải chạy nhanh hơn để chứng minh nó mới. Với D19E lần này, phép thử thực tế nằm ở chỗ những cải tiến khó nhìn thấy có giúp đoàn tàu chạy ổn định hơn hay không.
Vũ Hiếu (tổng hợp)