Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cảnh báo sức ép từ Mỹ và Israel đang ở mức nghiêm trọng, trong khi lực lượng IRGC tuyên bố đã sẵn sàng bước sang các chiến dịch tấn công.

Phát biểu tại New Delhi trước thềm Hội nghị thượng đỉnh BRICS khai mạc ngày 12/9 (giờ Hà Nội), ông Pezeshkian nhận định Iran đang chịu sức ép “nghiêm trọng và nguy hiểm” sau các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel trong những tháng gần đây. Tổng thống Iran cho rằng thế giới đang trải qua một giai đoạn đặc biệt phức tạp và việc dùng công cụ kinh tế để gây sức ép có thể khiến tình hình tiếp tục xấu đi.

Ông chỉ ra các lĩnh vực thương mại, năng lượng, cơ sở hạ tầng và tài chính đều có thể chịu tác động khi một quốc gia bị gây sức ép đồng thời trên nhiều mặt. “Khi một quốc gia phải chịu sức ép chính trị và quân sự nhắm vào thương mại, năng lượng, cơ sở hạ tầng và hệ thống tài chính, hệ quả sẽ lan ra ngoài biên giới quốc gia đó”, ông nói.

Theo nhà lãnh đạo Iran, các thế lực bên ngoài đang tìm cách buộc các quốc gia phải khuất phục, nhưng Tehran không chấp nhận sức ép này.

Xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel bắt đầu từ cuối tháng 2, khi Washington và Tel Aviv tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lãnh thổ Iran. Chiến sự diễn ra trong lúc kinh tế Iran vốn chịu sức ép do đồng nội tệ mất giá và lạm phát cao.

Tehran sau đó siết kiểm soát tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng một phần tư dầu thô và một phần năm khí hóa lỏng của thế giới. Hoạt động tàu thuyền tại đây nhiều thời điểm gần như tê liệt, trong khi chiến sự kéo dài hơn sáu tháng tiếp tục làm thị trường năng lượng biến động.

Sức ép kinh tế chuyển thành cảnh báo quân sự

Giá dầu Brent ngày 10/9 vượt 108 USD/thùng, mức cao nhất kể từ giữa tháng 5, trước khi giảm nhẹ về quanh 106 USD/thùng một ngày sau đó. So với một tháng trước, giá dầu đã tăng gần 20%, trong bối cảnh thị trường lo ngại nguồn cung có thể tiếp tục bị gián đoạn.

Sản lượng dầu của Saudi Arabia trong tháng 8 giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1990. Cùng thời gian, lực lượng Houthi liên minh với Iran tại Yemen tiếp tục tấn công các cơ sở năng lượng của Saudi Arabia, làm tăng nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực.

Trong lĩnh vực quân sự, Chuẩn tướng Hassan Hassanzadeh, chỉ huy lực lượng IRGC khu vực Đại Tehran, cho biết Iran đã vượt qua giai đoạn phòng thủ. Ông nói nước này đang đứng trước ngưỡng các chiến dịch tấn công.

Phát biểu tại cuộc diễn tập của lực lượng đặc nhiệm IRGC ở Tehran, ông Hassanzadeh khẳng định các đơn vị đặc nhiệm có thể xuất hiện nhanh chóng tại bất kỳ đâu trên lãnh thổ để đối phó đối phương. Tuyên bố được đưa ra gắn với dấu mốc “cuộc chiến 12 ngày” từng diễn ra trong xung đột trước đó.

Tuy nhiên, Tehran đồng thời thúc đẩy ngoại giao. Bộ Ngoại giao Iran xác nhận nước này sẽ gặp các quốc gia vùng Vịnh tại Salalah, Oman, ngày 14/9.

Đây là cuộc gặp cấp ngoại trưởng đầu tiên giữa Iran và sáu nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh kể từ khi chiến sự bùng phát. Các bên sẽ bàn về khả năng thiết lập tuyến hàng hải an toàn qua Hormuz, dựa trên những cuộc đàm phán song phương Iran – Oman trước đó.

Iran cho rằng an ninh hàng hải tại eo biển này không thể được bảo đảm khi các biện pháp phong tỏa và gây sức ép kinh tế từ bên ngoài vẫn tiếp diễn. Tehran vì thế vừa duy trì cảnh báo quân sự, vừa giữ kênh đàm phán với các nước trong khu vực.

Trong bối cảnh cuộc xung đột đã kéo dài hơn sáu tháng, những động thái trên cho thấy Iran đang đồng thời xử lý sức ép kinh tế, quân sự và ngoại giao.

Phạm Mai (tổng hợp)

Từ Khóa: