Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xác định ông Bùi Chân Phương, cựu Chủ tịch Công ty Cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ, đã lập nhiều công ty tại Singapore và Hồng Kông để mua đi bán lại, nâng giá thiết bị y tế trước khi nhập khẩu vào Việt Nam, kéo theo việc khởi tố hàng loạt lãnh đạo bệnh viện và một cựu Thứ trưởng Bộ Y tế.

Ngày 24/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án “Buôn lậu” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Công ty Việt Mỹ, đồng thời bắt tạm giam ông Phương cùng Giám đốc Hà Văn Nam và kế toán trưởng Trần Thị Hồng Hạnh. Diễn biến này phơi bày một thị trường nhập khẩu máy CT và thiết bị bức xạ y tế đã tăng gấp 4,6 lần trong ba năm, đạt hơn 140 triệu USD vào năm 2025.

Theo Bộ Công an, ông Phương điều hành ba công ty tại Việt Nam, năm công ty tại Singapore và ba công ty tại Hồng Kông để mua đi bán lại, nâng giá thiết bị y tế và thuốc trước khi đưa hàng về nước; cơ quan điều tra còn xác định có việc khai báo gian dối thiết bị khác là hàng đi kèm thiết bị chính để nhập khẩu. Trong giai đoạn 2018-2026, Công ty Việt Mỹ tham gia 276 gói thầu tại các bệnh viện và trúng 246 gói, với tổng giá trị trúng thầu khoảng 5.947 tỷ đồng cho các thiết bị xạ trị, chẩn đoán hình ảnh và y học hạt nhân như máy gia tốc tuyến tính, hệ thống Gamma Knife, máy PET/CT và nguồn phóng xạ.

Ngày 02/9/2026, cơ quan điều tra khởi tố ông Trần Văn Thuấn, khi đó là Thứ trưởng Bộ Y tế, về tội “Nhận hối lộ”. Đến ngày 03/9 và 10/9, cơ quan điều tra tiếp tục khởi tố, bắt tạm giam ông Nguyễn Huy Ngọc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, và ông Lê Đình Thanh Sơn, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.

Số liệu hải quan cho thấy khoảng chênh giữa quy trình đấu thầu và giá thực tế của thiết bị y tế lớn đến mức nào. Kim ngạch nhập khẩu máy CT tăng từ 20,4 triệu USD năm 2022 lên 71,2 triệu USD năm 2025, trong đó hàng xuất xứ Đức và Trung Quốc dẫn đầu với lần lượt 17,8 triệu USD và 17,7 triệu USD, tiếp theo là Mỹ với 16,3 triệu USD.

Công ty Việt Mỹ tham gia 276 gói thầu, trúng 246 gói với tổng giá trị khoảng 5.947 tỷ đồng, trải rộng tại nhiều bệnh viện trên cả nước
Bản đồ thể hiện phạm vi hoạt động đấu thầu thiết bị y tế của Công ty Việt Mỹ tại nhiều tỉnh, thành. (Ảnh minh họa: MUC).

Nhóm thiết bị sử dụng bức xạ ion hóa cho mục đích y tế còn tăng mạnh hơn: từ hơn 2,7 triệu USD năm 2022 lên 43,9 triệu USD năm 2025, tức gần 16 lần, với hàng xuất xứ Anh chiếm gần 64% kim ngạch. Riêng trong 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch ba mã hàng liên quan bất ngờ giảm 16,8% so với cùng kỳ, còn gần 62,9 triệu USD, dù kim ngạch máy CT vẫn tiếp tục tăng.

Ngày 17/9/2026, vụ án với ba tội danh “Buôn lậu”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Nhận hối lộ” được đưa vào diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo. Việc một chuỗi công ty ở nước ngoài có thể chen vào giữa nhà sản xuất và bệnh viện trong nhiều năm, trong khi 246 gói thầu vẫn được thông qua, đặt ra câu hỏi về trách nhiệm giám sát của các đơn vị thẩm định giá và phê duyệt đấu thầu thiết bị y tế.

Hà Lê (tổng hợp)

Từ Khóa: