Băng biển Nam Cực chỉ đạt cực đại 17,59 triệu km² trong mùa đông năm nay, thấp hơn khoảng 1 triệu km² so với mức trung bình nhiều năm.

Ngày 14/9, băng biển quanh Nam Cực đạt mức cực đại mùa đông, theo xác nhận của Trung tâm Dữ liệu Tuyết và Băng Quốc gia Mỹ (NSIDC). The Guardian ngày 30/9 cho biết diện tích này thấp thứ ba kể từ khi dữ liệu vệ tinh bắt đầu được ghi nhận năm 1979, đồng thời là năm thứ tư liên tiếp băng biển mùa đông ở mức thấp kỷ lục.

Băng biển Nam Cực vốn mở rộng trong mùa đông và thu hẹp vào mùa hè. Việc theo dõi mức cực đại vì thế giúp giới khoa học đánh giá những thay đổi của lớp băng bao quanh lục địa lạnh nhất hành tinh.

Xu hướng này xuất hiện trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu liên tục lập kỷ lục những năm gần đây. Các nhà nghiên cứu đã nhiều lần cảnh báo băng biển ở hai cực suy giảm, trong khi Nam Cực ngày càng cho thấy dấu hiệu mất ổn định.

El Nino được xem là một yếu tố có thể tác động đến tình trạng băng biển khi làm thay đổi hướng gió và đường đi của các hệ thống bão quanh châu lục. Những biến động này có thể khiến băng khó hình thành hoặc bị phá vỡ tại một số khu vực.

Tuy nhiên, TS Phil Reid, thuộc Cục Khí tượng Úc, cho rằng xu hướng ít băng vẫn đáng lo khi loại trừ ảnh hưởng của El Nino. Theo ông, về lâu dài, nước biển ấm lên khiến băng biển khó duy trì diện tích lớn, vì vậy biến động thời tiết không phải lời giải thích duy nhất.

Từ diện tích băng đến nguy cơ mực nước biển dâng

Khoảng 1 triệu km² băng thiếu hụt so với mức cực đại trung bình nhiều năm tương đương gần gấp đôi diện tích Tây Ban Nha, quốc gia rộng hơn 500.000 km². Quy mô chênh lệch này cho thấy mức suy giảm không thể chỉ được nhìn như một biến động nhỏ giữa các mùa đông.

Khi băng biển giảm, mặt biển hấp thụ nhiều nhiệt Mặt trời hơn thay vì phản xạ lại. Nước biển ấm lên có thể tác động mạnh hơn tới các thềm băng ven lục địa, vốn có vai trò giữ các sông băng trên đất liền không trôi nhanh ra biển.

TS Phil Reid cảnh báo khi thềm băng suy yếu, sông băng phía sau có thể chảy ra đại dương nhanh hơn, góp phần làm mực nước biển toàn cầu dâng. Mối lo vì thế không dừng ở Nam Cực mà liên quan tới các vùng ven biển trên khắp thế giới, trong đó có Việt Nam.

Băng biển còn là môi trường sống thiết yếu của tảo, nhuyễn thể và chim cánh cụt hoàng đế, loài phụ thuộc hoàn toàn vào lớp băng để sinh sản và nuôi con non. Nếu băng tiếp tục mỏng và thu hẹp, chuỗi thức ăn cùng sinh cảnh đặc trưng của Nam Cực có thể bị xáo trộn lâu dài.

Các nhà khoa học cảnh báo châu lục này nhiều khả năng tiếp tục có một mùa hè ít băng. Chuỗi năm bất thường vì thế chưa có dấu hiệu dừng lại.

Vũ Hiếu (tổng hợp)

Từ Khóa: