Vụ việc hàng trăm tấn thịt lợn nhiễm dịch tả tuồn vào 26 trường học tại Hà Nội là hồi chuông cảnh báo về vấn nạn thực phẩm bẩn, đòi hỏi các biện pháp chế tài quyết liệt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
- Cả nước ghi nhận 26.000 ca tay chân miệng, Bộ Y tế cảnh báo chủng EV71 diễn biến nặng
- Bắt giữ một nhân viên ngân hàng chiếm đoạt tiền của khách hàng
- Phú Thọ bắt giữ hai đối tượng giật dây chuyền bạc của trẻ em
Thịt lợn bệnh “tấn công” 26 trường học, 4 cán bộ thú y bị khởi tố
Khi những vụ bê bối thực phẩm bẩn của năm 2025 chưa kịp lắng xuống, thị trường lại tiếp tục rúng động trước thông tin hàng trăm tấn thịt nhiễm dịch tả lợn châu Phi bị phát hiện trong ba tháng đầu năm 2026. Hai vụ việc nghiêm trọng liên quan đến Công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long và Công ty thực phẩm Cường Phát đã phơi bày lỗ hổng lớn trong quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm. Đặc biệt, tại vụ Cường Phát, thịt không đảm bảo chất lượng đã len lỏi vào bếp ăn của 26 trường tiểu học cùng nhiều cơ sở mầm non tại Hà Nội và các vùng lân cận. Thực trạng này đặt ra câu hỏi lớn về tính hiệu quả của các biện pháp bảo đảm an toàn hiện nay khi số vụ vi phạm vẫn liên tục tăng cả về số lượng lẫn mức độ nghiêm trọng.
Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này không chỉ nằm ở hành vi trục lợi của doanh nghiệp mà còn có sự tiếp tay, đồng lõa của những người có nhiệm vụ bảo vệ sức khỏe nhân dân. Trong vụ 130 tấn thịt lợn nhiễm dịch tại Công ty Đồ hộp Hạ Long, cơ quan điều tra đang làm rõ hành vi đưa và nhận hối lộ trong khâu kiểm dịch và cấp giấy vận chuyển. Thậm chí, một cán bộ thuộc Trạm kiểm dịch lưu động tại Hải Phòng đã ra đầu thú. Tương tự, vụ Cường Phát dẫn đến việc khởi tố 8 bị can, trong đó có tới 4 cán bộ thú y và kiểm dịch thuộc đường dây tiêu thụ lợn bệnh.
Sự im lặng của những người lao động trong chuỗi cung ứng, từ tài xế đến đầu bếp, cũng là một mắt xích đáng lo ngại. Nhiều cá nhân có thể đã biết về nguồn gốc thịt bẩn nhưng chọn cách nhắm mắt làm ngơ vì lo ngại mất việc làm nếu tố giác sai phạm. Do đó, việc đẩy mạnh các biện pháp bảo vệ người tố cáo theo quy định pháp luật là vô cùng cần thiết để quần chúng nhân dân mạnh dạn lên tiếng. Trước tính chất nghiêm trọng của vấn đề, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng – Giám đốc Công an TP Hà Nội, đã đánh giá đây là vấn nạn tiềm ẩn nguy cơ “hủy hoại giống nòi”
Năm giải pháp mạnh tay chặn nguy cơ “hủy hoại giống nòi”
Để đối phó hiệu quả với tội phạm an toàn thực phẩm, việc cải tổ triệt để hệ thống kiểm dịch và giám sát là ưu tiên hàng đầu. Hiện nay, công tác quản lý vẫn còn phân tán giữa nhiều bộ ngành, dẫn đến tình trạng chồng chéo hoặc bỏ ngỏ trách nhiệm. Đề xuất thành lập một cơ quan chuyên trách quốc gia về an toàn thực phẩm có quyền thanh tra xuống tận cơ sở được xem là giải pháp căn cơ để thống nhất đầu mối chịu trách nhiệm. Bên cạnh đó, cần phát động phong trào toàn dân tố giác vi phạm đi kèm với cơ chế bảo vệ và khen thưởng thỏa đáng thông qua các đường dây nóng.Giải pháp công nghệ cũng đóng vai trò then chốt thông qua việc số hóa và minh bạch hóa toàn bộ chuỗi cung ứng.
Thực tế từ vụ Cường Phát cho thấy hệ thống mã QR hiện nay dễ dàng bị làm giả thông tin truy xuất nếu chỉ dựa vào sự tự khai báo của doanh nghiệp. Một hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia đồng bộ dữ liệu kiểm dịch theo thời gian thực sẽ giúp người tiêu dùng xác minh chính xác nguồn gốc thực phẩm. Đồng thời, cơ chế đấu thầu cung cấp suất ăn tại học đường và công sở phải được siết chặt, bắt buộc công khai danh sách nhà cung cấp nguyên liệu.Quyền hạn của ban đại diện cha mẹ học sinh và người tiêu dùng cần được mở rộng trong việc trực tiếp giám sát nguồn thực phẩm đầu vào. Các tổ chức này nên có quyền yêu cầu xét nghiệm mẫu độc lập khi có nghi vấn về chất lượng bữa ăn.
Cuối cùng, việc tăng hình phạt lên mức cao nhất đối với hành vi buôn bán thực phẩm bẩn là đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn. Chế tài kinh tế phải được nâng lên gấp nhiều lần để đảm bảo tính răn đe, khiến kẻ vi phạm không còn dám đánh đổi rủi ro lấy lợi nhuận. Song song với việc tăng hình phạt, năng lực giám sát của các cơ quan chức năng cũng phải được nâng cao để tăng xác suất phát hiện vi phạm. Nếu hình phạt nặng nhưng khả năng bị bắt thấp, các đối tượng vẫn sẽ bất chấp làm liều. Chỉ khi triển khai đồng bộ các biện pháp từ quản lý, công nghệ đến chế tài pháp lý, chúng ta mới có thể ngăn chặn và đẩy lùi vấn nạn thực phẩm bẩn. Bảo vệ an toàn thực phẩm chính là bảo vệ sức khỏe và tương lai của thế hệ mai sau.
Theo: Báo Dân trí,