Bộ Công an vừa đề xuất bổ sung loạt biện pháp cưỡng chế mới — từ tạm hoãn xuất cảnh, cắt điện nước đến niêm phong trụ sở — nhằm xử lý tình trạng cá nhân và tổ chức chây ỳ không chấp hành quyết định xử phạt hành chính.

Đề xuất nằm trong dự thảo sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính, hiện đang được lấy ý kiến đến ngày 09/7 và dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026. Lý do Bộ Công an đưa ra: thực tế nhiều quyết định xử phạt đang chỉ tồn tại “trên giấy” vì hệ thống biện pháp cưỡng chế hiện hành không đủ tay với những đối tượng không có tài khoản, không có tài sản hoặc đã tẩu tán trước khi bị cưỡng chế.

Dự thảo đề xuất cho phép tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân hoặc người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt, khi cơ quan chức năng xét thấy cần ngăn chặn ngay nguy cơ bỏ trốn. Đây là biện pháp tác động trực tiếp vào quyền đi lại — một công cụ mà luật xử phạt hành chính hiện hành chưa có.

Với các cơ sở kinh doanh, dự thảo đề xuất hai biện pháp song song: niêm phong trụ sở, địa điểm hoặc bộ phận sản xuất, dịch vụ; và yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước. Biện pháp niêm phong được gắn với các hình thức xử phạt như tước giấy phép, tạm đình chỉ hoạt động hoặc thi hành khắc phục hậu quả — tức là chỉ áp dụng khi quyết định xử phạt đã có hiệu lực nhưng không được thực thi.

Trong lĩnh vực giao thông, dự thảo đề xuất tạm dừng đăng kiểm, tạm dừng đăng ký phương tiện và tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt trên các tuyến đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và hàng không dân dụng. Đây là cơ chế chặn từ phía giấy tờ — không trả phạt, không được dùng phương tiện hợp lệ.

Bộ Công an dẫn thực tế: nhiều doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, tài khoản không có số dư, tài sản không còn hoặc đã giải thể; một số cá nhân đơn giản là không có tiền nộp phạt. Đây là khoảng trống mà các biện pháp cưỡng chế tài chính hiện hành — khấu trừ lương, khấu trừ tài khoản, kê biên tài sản — không lấp được khi đối tượng không có thu nhập cố định hoặc đã kịp tẩu tán tài sản.

Dự thảo cũng điều chỉnh quy trình kê biên: khi đối tượng có nhiều tài sản với giá trị khác nhau, cơ quan chức năng ưu tiên kê biên tài sản có giá trị thấp hơn trước, nhằm giảm tác động đến hoạt động kinh doanh trong khi vẫn bảo đảm thu hồi tiền phạt cho ngân sách nhà nước. Khoảng cách giữa mục tiêu “răn đe trực tiếp hơn” và khả năng thực thi thực tế — khi đối tượng đã không còn gì để cưỡng chế — là câu hỏi mà quá trình lấy ý kiến và thảo luận tại Quốc hội cần làm rõ.

Đỗ Vân (tổng hợp)

Từ Khóa: