Cắm sai cổng router, vì sao mạng chậm dù gói cước cao?

Khi cần kết nối ổn định cho máy tính hoặc thiết bị chơi game, người dùng thường chọn dây Ethernet thay vì wifi. Tuy nhiên, các cổng phía sau router không có cùng chức năng và tốc độ. Có cổng nhận tín hiệu từ nhà mạng, cổng chỉ đạt 100 Mbps, trong khi một số cổng hỗ trợ tới 2.500 Mbps.

• PennSchool để học sinh mất chỗ học ngay ngày tựu trường
• Gần 4.000 món đồ chơi trẻ em không rõ nguồn gốc bị tiêu hủy
• Hải Sapa TV và cú rơi từ niềm tin

Vì sao cắm nhầm cổng khiến mạng chậm?

Trên hầu hết router hiện đại có hai nhóm cổng chính là WAN (Wide Area Network) và LAN (Local Area Network). Cổng WAN thường mang nhãn “Internet” hoặc có màu riêng, dùng để kết nối với modem hay thiết bị quang (ONT) của nhà mạng. Trong khi đó, các cổng LAN dùng để nối máy tính, tivi thông minh, camera hoặc máy chơi game vào mạng nội bộ.

Nếu dây từ modem bị cắm vào LAN hoặc máy tính được nối vào WAN, hệ thống có thể mất internet hoặc xảy ra xung đột địa chỉ IP. Một số router Mesh mới có khả năng tự nhận diện để chuyển đổi vai trò WAN/LAN. Router doanh nghiệp cao cấp còn có thể trang bị hai cổng WAN nhằm gộp băng thông hoặc dự phòng khi một đường truyền gặp sự cố.

Không chỉ khác về chức năng, tốc độ giữa các cổng LAN trên cùng router cũng có thể rất khác nhau. Một số router cũ hoặc thiết bị giá rẻ do nhà mạng cung cấp chỉ dùng Fast Ethernet, giới hạn lý thuyết 100 Mbps. Vì vậy, người đăng ký gói 200-500 Mbps có thể chỉ đo được khoảng 90-95 Mbps khi kết nối bằng dây.

Không phải cứ cắm dây là tận dụng hết tốc độ

Nhiều người mặc định kết nối Ethernet luôn nhanh hơn wifi và khi tốc độ thấp lại cho rằng nhà mạng có vấn đề. Thực tế, Ethernet thường ổn định hơn kết nối không dây, nhưng tốc độ đạt được còn phụ thuộc vào chuẩn của cổng mạng.

Gigabit Ethernet hỗ trợ tối đa 1.000 Mbps (1 Gbps), được xem là mức tối thiểu để khai thác hiệu quả nhiều gói cước gia đình hiện nay. Nếu router chỉ có các cổng 100 Mbps, thiết bị đã trở thành điểm nghẽn và có thể cần được thay mới.

Ở phân khúc cao hơn, router wifi 6E và wifi 7 thường có thêm cổng Multi-Gigabit từ 2.500 Mbps, phù hợp với NAS hoặc máy trạm cần truyền dữ liệu lớn trong mạng nội bộ. Một số router chơi game còn có cổng LAN được ưu tiên xử lý dữ liệu bằng QoS phần cứng, giúp giảm độ trễ khi chơi trên PC hoặc console.

Để tránh lãng phí tốc độ, người dùng nên cắm dây từ modem vào đúng cổng WAN, ưu tiên thiết bị cần băng thông lớn vào cổng Gigabit hoặc Multi-Gigabit. Cáp cũng nên đạt tối thiểu Cat5e hoặc Cat6/Cat6a. Trước khi kết nối, hãy kiểm tra ký hiệu tốc độ trên từng cổng thay vì chỉ làm theo thói quen.

Đôi khi nguyên nhân khiến mạng ì ạch không nằm ở nhà cung cấp dịch vụ mà chính là cổng router hoặc sợi dây đang được sử dụng.

Nguyễn Lan (tổng hợp)