Dù cùng là mục tiêu của Iran, nhưng Saudi Arabia và UAE đang lựa chọn những con đường riêng biệt để bảo vệ lợi ích quốc gia, làm trầm trọng thêm sự chia rẽ.

Bức tranh chiến sự tại vùng Vịnh đang trở nên phức tạp hơn bao giờ hết với sự tham gia của các cường quốc Ả Rập. UAE đã trực tiếp tấn công Iran ngay từ những ngày đầu bằng các phương tiện bay không người lái và chiến đấu cơ hiện đại. Sự quyết liệt này là hệ quả của việc các cơ sở chế biến dầu mỏ của họ bị tấn công dồn dập vào tháng 3/2026. Với hơn 2.800 đòn tập kích từ Iran, UAE đang ở trong trạng thái đối đầu trực diện nhất so với các đồng minh khác trong khu vực như Qatar hay Kuwait.

Trong khi đó, Saudi Arabia lại áp dụng một chiến thuật linh hoạt hơn khi kết hợp giữa răn đe quân sự và nỗ lực ngoại giao. Không quân Saudi đã tập kích các vị trí quân sự của Iran tại cả Iraq nhằm bảo vệ hạ tầng dân sự trong nước. Tuy nhiên, song song với đó, Riyadh lại âm thầm thúc đẩy ý tưởng về một hiệp ước không xâm lược giữa các nước Trung Đông và Iran. Họ muốn đóng vai trò là một thực thể độc lập, tự chủ hơn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào những toan tính chiến lược của Mỹ hay Israel trong khu vực.

Sự lo ngại về tính ổn định của đồng minh Mỹ đã thôi thúc Saudi Arabia xây dựng một liên minh mới vào đầu năm 2026. Việc bắt tay với Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập là bước đi nhằm tạo ra một đối trọng mới trước sức mạnh của Iran. Trong tháng 2, hình ảnh quân đội Mỹ xuất hiện tại các cuộc triển lãm quốc phòng ở Saudi Arabia dường như chỉ còn mang tính biểu tượng. Sự xuất hiện của chiến đấu cơ Pakistan trên bầu trời Saudi Arabia những ngày gần đây đã chứng minh cho sự thay đổi căn bản trong tư duy an ninh của quốc gia này.

Từ bất đồng OPEC đến liên minh quân sự với Israel

Sự rạn nứt giữa hai nước Ả Rập đã chính thức bước sang một giai đoạn mới đầy biến động từ đầu tháng 5/2026. Việc UAE tuyên bố rút khỏi OPEC vào ngày 01/5 là hành động thách thức trực tiếp đến vai trò lãnh đạo của Saudi Arabia trên thị trường năng lượng toàn cầu. Đây không đơn thuần là một quyết định kinh tế mà là một tuyên ngôn về sự độc lập chính trị của Abu Dhabi. Những bất đồng về chiến lược khai thác dầu mỏ đã trở thành giọt nước tràn ly cho những mâu thuẫn tích tụ từ lâu giữa hai quốc gia.

Ở mặt trận an ninh, UAE đã chọn cách xích lại gần Israel hơn bao giờ hết để xây dựng một lá chắn phòng thủ. Ngày 11/5, thông tin về việc hệ thống Vòm Sắt được thiết lập tại UAE đã gây chú ý lớn cho giới quan sát quốc tế. Bước đi này là sự kế thừa từ Hiệp định Abraham năm 2020, tạo ra một trục quyền lực mới đối trọng trực tiếp với Iran. Đặc biệt, thông tin từ Israel về chuyến thăm của Thủ tướng Netanyahu vào ngày 13/5 đã cho thấy sự thâm nhập sâu rộng của Tel Aviv vào cấu trúc an ninh của các nước vùng Vịnh.

Ngược lại, Saudi Arabia vẫn giữ một khoảng cách nhất định và tỏ ra thận trọng trước các hành động của Israel. Riyadh hiểu rằng việc quá thân thiết với Israel có thể làm phức tạp thêm mối quan hệ với các quốc gia Hồi giáo khác. Do đó, trong khi UAE chọn đối đầu với sự hỗ trợ từ Israel, Saudi Arabia lại đang cố gắng cân bằng giữa các bên. Sự khác biệt này không chỉ làm suy yếu sự thống nhất của khối Ả Rập mà còn tạo ra những tiền lệ mới cho sự can thiệp của các cường quốc bên ngoài vào khu vực.

Theo: Báo Thanh Niên

Từ Khóa: