Cô gái 27 tuổi bàng hoàng. Vài rối loạn tiêu hóa thoáng qua hóa ra là ung thư dạ dày; đã di căn. Khối u phát hiện khi khám sức khỏe ở nước ngoài.

Một phụ nữ 50 tuổi khác nghĩ mình viêm đại tràng. Nội soi để yên tâm; bà choáng váng khi bác sĩ báo u trực tràng chiếm gần hết ổ bụng. Bà xin kiểm tra lại, kết quả không đổi. “U nhỏ thường không đau. Đến khi đau là đã muộn”; bác sĩ Hà Hải Nam nhận định.

Hay anh Hùng; 35 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội. Anh chạy bộ, chơi cầu lông đều đặn nên không khám định kỳ. Chỉ khi gục ngã tại nơi làm việc; anh mới biết mắc tăng huyết áp kịch phát; nguy cơ đột quỵ cao.

Tưởng mình khỏe trước cửa tử vì chủ quan tầm soát

Theo bác sĩ; nhiều bệnh mạn tính không gây đau trong thời gian dài. Cơ thể vẫn sinh hoạt bình thường. Người bệnh vì thế chủ quan. Chỉ khi biến chứng xuất hiện, họ mới vào viện. Khi đó điều trị khó hơn, tốn kém hơn và tiên lượng xấu.

“Không mệt, không đau không đồng nghĩa không bệnh”; bác sĩ Dương Minh Tuấn nhấn mạnh. Đái tháo đường type 2; tăng huyết áp; rối loạn lipid và ung thư đều tiến triển âm thầm. Cơ thể có thể “thích nghi giả tạo” suốt nhiều năm.

Tâm lý sợ khám; sợ tốn tiền; sợ phát hiện bệnh khiến nhiều người phớt lờ dấu hiệu. Lối sống thiếu ngủ; rượu bia, ăn mặn; căng thẳng càng làm nguy cơ tăng cao. Cảm giác khỏe mạnh không phản ánh đầy đủ tình trạng bên trong.

Thoát bẫy “không đau là không bệnh”

Sự khác biệt về tầm soát tạo ra khoảng cách lớn về sống còn. Ở Nhật Bản, sàng lọc định kỳ giúp phát hiện ung thư sớm. Nhờ đó, điều trị đạt hiệu quả cao. Tại Việt Nam, nhiều bệnh nhân nhập viện khi đã giai đoạn cuối, gây quá tải và chi phí lớn.

Giới chuyên môn khuyến cáo chuyển từ “chữa bệnh” sang “quản lý sức khỏe”. Người từ 18 tuổi nên đo huyết áp hằng năm. Phụ nữ cần tầm soát cổ tử cung từ 21 tuổi; ung thư vú từ 40 tuổi. Đại trực tràng nên sàng lọc từ 50 tuổi; có tư vấn bác sĩ.

Nhà nước đang thúc đẩy y tế dự phòng. Lộ trình đến 2026 hướng tới khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân. Mở rộng chi trả bảo hiểm được kỳ vọng giúp người dân phát hiện bệnh trong “thời gian vàng”; thay vì đến viện khi đã tưởng mình khỏe trước cửa tử.

Theo: VnExpress

Từ Khóa: