Lộ trình hòa bình 28 điểm đang trở thành trọng tâm trong các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine với những điều khoản cụ thể về lãnh thổ và an ninh.

Thỏa thuận hòa bình Nga – Ukraine và các điều khoản về địa chính trị

Kế hoạch hòa bình 28 điểm do chính quyền Mỹ đề xuất đã trải qua nhiều giai đoạn chỉnh sửa kể từ khi lần đầu xuất hiện trên truyền thông vào tháng 11/2025. Đây là một tài liệu toàn diện, giải quyết từ các vấn đề biên giới cho đến vị thế chính trị tương lai của Ukraine trong cấu trúc an ninh châu Âu. Mục tiêu của bản kế hoạch này là tạo ra một vùng đệm ổn định, nơi mà cả Nga và phương Tây đều có thể chấp nhận được mà không cảm thấy bị đe dọa trực tiếp về mặt chiến lược.

Một trong những điểm nhạy cảm nhất trong lộ trình này chính là yêu cầu Ukraine phải nhượng lại phần còn lại của vùng Donbass cho Nga. Đây là một điều khoản gây tranh cãi gay gắt tại Kiev, nhưng lại là yêu cầu kiên quyết từ phía Moscow để tiến tới một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn. Bản dự thảo lập luận rằng việc chấp nhận thực tế tại Donbass sẽ giúp Ukraine bảo vệ được phần còn lại của đất nước và tập trung vào việc gia nhập các tổ chức kinh tế quốc tế thay vì sa lầy vào cuộc chiến tiêu hao.

Bên cạnh vấn đề lãnh thổ, kế hoạch cũng yêu cầu Ukraine phải từ bỏ tham vọng gia nhập khối liên minh quân sự NATO. Thay vào đó, quốc gia này sẽ duy trì một vị thế trung lập nhưng được bảo đảm an ninh bởi các cường quốc hàng đầu, bao gồm cả Mỹ và có thể là một số quốc gia châu Âu. Việc giới hạn quy mô quân đội Ukraine cũng được đề cập tới như một biện pháp xây dựng lòng tin, nhằm đảm bảo với Moscow rằng Ukraine sẽ không trở thành một tiền đồn quân sự chống lại Nga trong tương lai.

Những điểm khác trong bản lộ trình 28 điểm còn bao gồm việc thiết lập các khu vực phi quân sự hóa dưới sự giám sát của quốc tế và các cơ chế chia sẻ tài nguyên tại các vùng biên giới. Các chuyên gia ngoại giao đánh giá rằng bản kế hoạch này mang đậm dấu ấn thực dụng của ông Trump, ưu tiên kết thúc xung đột nhanh chóng hơn là theo đuổi những giải pháp lý tưởng nhưng xa vời. Dù khắc nghiệt, nhưng đây được xem là khung sườn thực tế nhất hiện có để các bên có thể ký kết một bản hiệp ước hòa bình chính thức.

Thỏa thuận hòa bình Nga – Ukraine cùng sự phản hồi của các bên

Phản ứng của Tổng thống Zelensky đối với kế hoạch này là sự thận trọng và đôi khi là bác bỏ mạnh mẽ các yêu cầu về nhượng bộ lãnh thổ. Ông vẫn khẳng định rằng Ukraine không thể ký kết hòa bình bằng mọi giá, nhất là khi nó tổn hại đến tính toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của quốc gia. Tuy nhiên, dưới áp lực từ thực tế chiến trường và sự hối thúc từ Washington, ông Zelensky đã bắt đầu đưa ra các phản hồi mang tính kỹ thuật về cách thức thực hiện các bảo đảm an ninh trong kế hoạch.

Về phía Nga, Tổng thống Putin đã nhiều lần tuyên bố Moscow sẵn sàng đàm phán dựa trên những thực tế mới đã được thiết lập. Sự đồng tình của Điện Kremlin với những đánh giá của ông Trump cho thấy Nga nhận thấy nhiều điểm có lợi trong bản lộ trình 28 điểm này. Họ coi việc Ukraine đứng ngoài NATO và sự kiểm soát đối với vùng Donbass là những mục tiêu chiến lược tối thượng đã đạt được, từ đó mở ra khả năng hạ nhiệt căng thẳng quân sự để chuyển sang giai đoạn ổn định hóa.

Các cuộc thảo luận trong những tháng gần đây đã chứng kiến sự tham gia sâu rộng của các chuyên gia từ cả hai phía để điều chỉnh từng câu chữ trong bản dự thảo. Ông Trump cho biết khoảng 95% nội dung đã đạt được sự đồng thuận, điều này cho thấy các rào cản còn lại chủ yếu mang tính chính trị hơn là kỹ thuật. Việc tinh chỉnh kế hoạch dựa trên ý kiến của cả Nga và Ukraine giúp bản lộ trình này có tính khả thi cao hơn khi được đưa vào thực tế thi hành, tránh những lỗ hổng pháp lý có thể gây xung đột lại.

Sự ủng hộ từ các quan chức xung quanh Tổng thống Zelensky đối với khái niệm của bản thỏa thuận cũng là một điểm tựa quan trọng cho tiến trình này. Nhiều chính trị gia tại Kiev bắt đầu nhận ra rằng một thỏa thuận hòa bình, dù có những điều khoản đau xót, vẫn tốt hơn là một cuộc chiến không có hồi kết dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của nền kinh tế. Sự dịch chuyển trong tư duy này đang tạo ra một tiền đề thuận lợi để Ukraine có thể tiến tới việc ký kết bản lộ trình trong tương lai gần.

Triển vọng từ kế hoạch hòa bình 20 điểm của Ukraine

Song song với nỗ lực của Mỹ, Tổng thống Zelensky cũng đang hoàn thiện kế hoạch hòa bình 20 điểm của riêng mình để trình bày với phía Nga. Kế hoạch này tập trung nhiều hơn vào các bảo đảm an ninh thép và lộ trình tái thiết đất nước sau chiến tranh với sự hỗ trợ từ các đối tác phương Tây. Ông Zelensky hy vọng rằng bản đề xuất của mình sẽ nhận được những phản hồi tích cực từ Moscow để có thể kết hợp với kế hoạch của Mỹ tạo thành một bản hiệp ước toàn diện.

Việc Ukraine chủ động đưa ra các đề xuất về lãnh thổ cho thấy một sự thay đổi trong chiến thuật ngoại giao, từ thế phòng ngự sang thế chủ động đàm phán. Những phản hồi này đang được các đại diện của Mỹ chuyển tới Nga để xem xét, tạo nên một chu trình trao đổi thông tin khép kín và chuyên nghiệp. Mục tiêu của Kiev là đảm bảo rằng bất kỳ sự nhượng bộ nào cũng phải được đổi lại bằng những cam kết an ninh vững chắc nhất, ngăn chặn mọi khả năng tái diễn xung đột trong tương lai.

Lộ trình tái thiết cũng là một phần không thể tách rời trong các cuộc thảo luận hiện nay giữa Ukraine và chính quyền Tổng thống Trump. Các bên đang bàn thảo về những khoản đầu tư khổng lồ vào cơ sở hạ tầng và năng lượng để giúp Ukraine phục hồi nhanh chóng sau khi hòa bình được thiết lập. Điều này không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế mà còn là một bảo đảm chính trị, giúp người dân Ukraine nhìn thấy một tương lai tươi sáng hơn sau khi chấp nhận những thỏa hiệp khó khăn tại bàn đàm phán.

Sự kỳ vọng hiện đang đổ dồn vào những phản hồi cuối cùng từ phía Nga đối với bản đề xuất mới nhất của Ukraine. Nếu Moscow chấp nhận những nguyên tắc cơ bản trong kế hoạch 20 điểm của ông Zelensky, con đường tiến tới một thỏa thuận chung sẽ trở nên ngắn hơn bao giờ hết. Đây là giai đoạn mang tính quyết định, nơi sự khéo léo ngoại giao và lòng tin giữa các bên sẽ được thử thách ở mức độ cao nhất trước khi thế giới có thể chứng kiến một buổi lễ ký kết lịch sử.

Theo: Khai Mở

Từ Khóa: