Chính quyền Tổng thống Donald Trump dự kiến thay đại sứ Mỹ tại Việt Nam bằng ứng viên nhấn mạnh “mất cân đối thương mại”, khi thặng dư của Hà Nội với Washington vượt Trung Quốc trong một số quý gần đây.

Thặng dư của Việt Nam vượt Trung Quốc, Mỹ gia tăng sức ép

HÀ NỘI – Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang chuẩn bị thay thế Đại sứ Mỹ tại Việt Nam trong bối cảnh quan hệ thương mại song phương đối mặt áp lực mới, khi thặng dư thương mại hàng hóa của Việt Nam với Mỹ đã vượt Trung Quốc trong một số quý gần đây, theo dữ liệu của Mỹ.

Đại sứ đương nhiệm Marc Knapper sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào Chủ nhật tới, sau khi bị triệu hồi sớm trước kỳ nghỉ Giáng sinh cùng một số nhà ngoại giao nghề nghiệp khác. Người được đề cử thay thế là Jennifer Wicks McNamara, một nhà ngoại giao kỳ cựu đang chờ Thượng viện Mỹ phê chuẩn kể từ tháng 10.

Trong phiên điều trần với các nghị sĩ Mỹ hồi tháng 12, bà Wicks cho rằng quan hệ thương mại Mỹ – Việt Nam hiện nay đang ở trạng thái “mất cân đối”, đồng thời cam kết nếu được phê chuẩn sẽ thúc đẩy tiếp cận công bằng hơn cho hàng hóa và dịch vụ Mỹ tại thị trường Việt Nam.

Theo số liệu của Chính phủ Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ năm ngoái đạt mức kỷ lục, bất chấp việc một số mặt hàng chịu mức thuế 20% từ tháng 8. Thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ ước đạt gần 134 tỷ USD, dù con số này thấp hơn dữ liệu do phía Mỹ công bố.

Washington lo ngại trung chuyển hàng hóa, áp lực thuế quan còn kéo dài

Dữ liệu điều chỉnh theo mùa của Mỹ cho thấy từ tháng 1 đến tháng 10, thặng dư thương mại hàng hóa của Việt Nam đạt 144,2 tỷ USD, vượt kỷ lục cả năm trước đó. Đáng chú ý, trong quý II và quý III năm 2025, thặng dư của Việt Nam với Mỹ đã cao hơn Trung Quốc – chỉ đứng sau Mexico trong số các đối tác thương mại của Washington.

Trong khi thặng dư của Trung Quốc với Mỹ giảm mạnh, xuất khẩu của Bắc Kinh sang Việt Nam lại tăng nhanh. Điều này khiến chính quyền Trump tiếp tục nghi ngờ Việt Nam là điểm trung chuyển hàng hóa Trung Quốc vào thị trường Mỹ nhằm né thuế.

Nhà Trắng nhiều lần cảnh báo sẽ áp thuế tới 40% đối với hàng hóa bị xác định là trung chuyển bất hợp pháp, dù chưa công bố tiêu chí cụ thể. Theo các chuyên gia, ngay cả khi Tòa án Tối cao Mỹ sắp ra phán quyết về tính hợp pháp của một số mức thuế, Việt Nam vẫn khó tránh khỏi sức ép thương mại từ Washington.

“Chính quyền Mỹ vẫn còn nhiều công cụ để tái leo thang thuế quan”, ông Adam Samdin, nhà kinh tế của Oxford Economics, nhận định, cho rằng mức thâm hụt thương mại lớn khiến Việt Nam trở thành đối tượng dễ bị nhắm tới.

Bà Wicks, với hơn 20 năm công tác tại Bộ Ngoại giao Mỹ, cũng đặt mục tiêu tiếp tục tăng cường hợp tác an ninh với Việt Nam – một trọng tâm đã được người tiền nhiệm Marc Knapper thúc đẩy trong nhiệm kỳ vừa qua.

Theo: Khai Mở