Nga tuyên bố sẽ ủng hộ mọi kết quả đàm phán mà Mỹ và Iran tự thỏa thuận, trong khi các cuộc thảo luận qua trung gian Pakistan ghi nhận bước tiến mới.

Quan điểm của Nga về đối thoại hạt nhân song phương

Vào ngày 18-5, tại Matxcơva, Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã làm rõ lập trường của Nga đối với tiến trình hòa bình giữa Mỹ và Iran. Ông khẳng định Nga sẽ không tham gia hay can thiệp trực tiếp vào các cuộc thảo luận riêng tư giữa Washington và Tehran. Thay vào đó, phía Nga sẽ đóng vai trò là bên ủng hộ đối với bất kỳ nghị quyết nào mà các bên tự nguyện chấp thuận và ký kết. Đây là sự khẳng định về nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ và ngoại giao của các quốc gia có chủ quyền.

.goại trưởng Lavrov cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các hiệp ước quốc tế hiện có. Theo ông, quyền được nghiên cứu và phát triển uranium cho mục đích dân sự là quyền không thể phủ nhận của mọi thành viên tham gia Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân. Tuyên bố này được đưa ra nhằm phản hồi lại những chính sách gây sức ép mạnh mẽ từ phía Mỹ, vốn đang tìm cách hạn chế tối đa năng lực hạt nhân của Iran dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Sự bảo vệ này từ phía Nga không đồng nghĩa với việc Matxcơva sẽ lấn sân vào bàn đàm phán. Ông Lavrov nêu rõ rằng chỉ có những thỏa thuận được các bên đàm phán tự thỏa thuận mới mang lại giá trị bền vững cho khu vực. Qua đó, Nga hy vọng rằng cả Mỹ và Iran có thể tìm thấy một giải pháp hòa bình, giúp giảm bớt căng thẳng đang leo thang tại Trung Đông và mở ra triển vọng mới cho an ninh toàn cầu.

Những chuyển biến tại bàn đàm phán qua trung gian

Thông tin từ Hãng tin Reuters vào ngày 18-5 cho thấy đã có sự nhượng bộ bước đầu từ phía Washington. Theo đó, Mỹ có thể chấp nhận việc Iran thực hiện các hoạt động hạt nhân hòa bình ở quy mô nhỏ. Điều kiện đi kèm là mọi quy trình phải được đặt dưới hệ thống giám sát nghiêm ngặt của IAEA để đảm bảo không có sự sai lệch sang mục đích quân sự. Đây được xem là một điểm khởi đầu tích cực sau một thời gian dài hai bên rơi vào tình trạng bế tắc.

Dù có tín hiệu linh hoạt, nhưng các nội dung quan trọng nhất vẫn chưa thể đi đến thống nhất ngay lập tức. Chương trình làm giàu uranium vẫn là “nút thắt” khó gỡ nhất, buộc các nhà ngoại giao phải hoãn việc giải quyết nội dung này sang các vòng sau. Bên cạnh đó, tiến trình giải tỏa tài sản đóng băng cũng diễn ra khá chậm chạp khi Mỹ mới chỉ cam kết giải phóng 25% tổng số tài sản của Iran theo hình thức cuốn chiếu.

Để thúc đẩy tiến trình, Pakistan hiện đang đóng vai trò cầu nối truyền tải các ý kiến và đề xuất giữa hai chính phủ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho biết Tehran đang tập trung cao độ vào mục tiêu dỡ bỏ lệnh trừng phạt và mở lại các tuyến hàng hải. Các bên đã trao đổi văn bản về các đề xuất gần đây, cho thấy nỗ lực bền bỉ nhằm chấm dứt chiến sự và tìm kiếm một lộ trình hòa giải thực chất trong tương lai gần.

Theo: Báo Tuổi Trẻ