Đi bộ đúng cách không làm khớp gối mòn nhanh hơn mà còn hỗ trợ nuôi dưỡng sụn, giảm đau và cải thiện khả năng vận động ở người thoái hóa khớp.

Nhiều người sau khi được chẩn đoán thoái hóa khớp gối thường hạn chế đi lại vì lo vận động khiến sụn tổn thương thêm. Tuy nhiên, theo kỹ thuật viên phục hồi chức năng Trần Hữu Lộc, Đơn vị điều trị ban ngày, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, đi bộ không khiến khớp gối mòn nhanh nếu được thực hiện đúng cách và phù hợp thể trạng.

Vận động vừa phải giúp kích thích nuôi dưỡng sụn, đồng thời tăng sức mạnh các cơ quanh gối. Ngược lại, nghỉ ngơi quá mức có thể khiến cơ đùi yếu dần, khớp cứng và khả năng vận động suy giảm.

Vì sao khớp gối cần được vận động?

Thoái hóa khớp gối xảy ra khi lớp sụn bao phủ đầu xương dần bị bào mòn, kéo theo thay đổi ở xương dưới sụn, dây chằng và các cấu trúc quanh khớp. Bệnh thường gặp ở người trung niên, cao tuổi, nhưng cũng có thể xuất hiện sớm ở người thừa cân, từng chấn thương đầu gối hoặc lao động nặng kéo dài.

Các biểu hiện thường gặp gồm đau khi đi lại, đứng lâu, lên xuống cầu thang; cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau thời gian ngồi lâu. Một số người còn nghe tiếng lục cục, bị sưng nhẹ, hạn chế vận động hoặc cảm thấy gối yếu, thiếu vững khi di chuyển.

Điểm đáng chú ý là sụn khớp không có mạch máu nuôi trực tiếp mà nhận dưỡng chất thông qua dịch khớp. Vì vậy, vận động đều đặn với mức độ phù hợp được xem là cách hỗ trợ bảo vệ chức năng khớp, thay vì bất động hoàn toàn.

Nỗi lo càng đau càng phải nghỉ của nhiều người vì thế có thể phản tác dụng. Ông Trần Hữu Lộc cho rằng khớp gối cần được vận động đúng cách để khỏe hơn, thay vì nằm hoặc ngồi quá nhiều vì sợ đau.

Về cường độ, người bệnh có thể bắt đầu bằng 10-15 phút đi bộ mỗi lần, sau đó tăng dần khi cơ thể thích nghi. Nên duy trì đều đặn mỗi ngày, chọn mặt đường bằng phẳng, tránh địa hình gồ ghề và sử dụng giày mềm, vừa chân, có khả năng giảm chấn. Trước khi đi, nên khởi động nhẹ.

Nếu cơn đau tăng và kéo dài nhiều giờ hoặc đầu gối sưng rõ, người bệnh cần giảm cường độ và trao đổi với nhân viên y tế thay vì tự ý ngừng vận động hoàn toàn.

Ngoài đi bộ, người thoái hóa khớp có thể lựa chọn đạp xe tại chỗ, bơi, tập dưới nước hoặc các bài tăng sức mạnh cơ đùi. Những hình thức này giúp duy trì chức năng vận động mà giảm áp lực trực tiếp lên khớp.

Điều quan trọng không phải là kiêng vận động mà là lựa chọn cách tập phù hợp với tình trạng của từng người. Khi cần, chương trình luyện tập nên được cá thể hóa dưới sự hướng dẫn của nhân viên vật lý trị liệu.

Đôi chân vẫn cần được bước đi mỗi ngày, nhưng quan trọng là bước đúng cách thay vì cố đi thật nhiều.

Nguyễn Lan (tổng hợp)