Quyết tâm tự chủ khoáng sản của Tokyo gia tăng sau khi Bắc Kinh áp đặt các hạn chế xuất khẩu vật tư nhằm trả đũa các tuyên bố về vấn đề Đài Loan

Sức ép từ Bắc Kinh và rủi ro chuỗi cung ứng quốc gia

Căng thẳng địa chính trị giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã trực tiếp thúc đẩy các kế hoạch khai thác đất hiếm dưới đáy biển. Vào tháng 11 năm ngoái, Thủ tướng Sanae Takaichi từng tuyên bố Nhật Bản có thể thực hiện phản ứng quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan,. Ngay sau đó, Bắc Kinh đã áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với các vật tư quan trọng nhắm vào thị trường Nhật Bản, gây ra những lo ngại sâu sắc về sự đứt gãy chuỗi cung ứng công nghệ cao và vật tư quân sự.

Thực tế này cho thấy Trung Quốc đã bắt đầu “vũ khí hóa” nguồn cung khoáng sản để gây áp lực lên các quyết định ngoại giao của Tokyo,. Để đối phó, chính quyền Nhật Bản đã nhanh chóng thắt chặt quan hệ đồng minh với Hoa Kỳ, lấy dự án Minamitorishima làm đòn bẩy để thoát khỏi sự kìm kẹp kinh tế của đối thủ. Việc chuyển dịch sang khai thác tại các vùng biển thuộc quyền tài phán của mình giúp Nhật Bản giảm thiểu rủi ro từ các lệnh trừng phạt đơn phương và tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các biến động địa chính trị.

Khoáng sản trở thành vũ khí địa chính trị mới

Giới phân tích nhận định rằng đất hiếm đang trở thành một mặt trận đối đầu mới, nơi các cường quốc không chỉ cạnh tranh về công nghệ mà còn về quyền sở hữu tài nguyên cơ bản,. Việc Hoa Kỳ, Nhật Bản và EU thiết lập quan hệ đối tác khoáng sản then chốt là minh chứng cho thấy sự dịch chuyển của dòng chảy thương mại quốc tế theo hướng an ninh hóa chuỗi cung ứng,. Sự hợp tác giữa Nhật và Mỹ tại Thái Bình Dương gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng các quốc gia dân chủ sẵn sàng đầu tư mạnh mẽ để bảo vệ các quy tắc thương mại quốc tế.

Tại cuộc gặp thượng đỉnh ngày 19/3, sự đồng thuận giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Takaichi về vấn đề đất hiếm sẽ là yếu tố quyết định để xác lập một trật tự cung ứng mới,. Việc kiểm soát nguồn tài nguyên chiến lược này sẽ giúp liên minh Nhật – Mỹ duy trì ưu thế trong cuộc đua sản xuất vũ khí công nghệ cao và các ngành công nghiệp tương lai. Trong kỷ nguyên mới, sức mạnh của một quốc gia sẽ được định nghĩa bởi khả năng tự chủ về khoáng sản, và dự án tại Minamitorishima chính là quân bài chiến lược giúp Nhật Bản khẳng định vị thế của mình trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu.

Theo: Báo Aboluowang (Bản dịch)