Dự án xi măng Nam Đông hơn 4.400 tỷ đồng tại Huế bỏ hoang 17 năm, khiến hàng chục hộ dân địa phương rơi vào cảnh thiếu đất sản xuất và gặp khó khăn kéo dài.

Dự án xi măng Nam Đông và nghịch cảnh thu hồi đất bỏ hoang

Gần hai thập kỷ trước, hàng chục hộ dân tại xã Long Quảng, thành phố Huế, đã phải di dời nhà cửa để bàn giao mặt bằng cho dự án nhà máy xi măng Nam Đông. Với tổng mức đầu tư hơn 4.400 tỷ đồng, công trình này từng được kỳ vọng sẽ làm thay đổi bộ mặt kinh tế địa phương và tạo công ăn việc làm cho người dân vùng miền núi. Tuy nhiên, sau khi khởi công vào năm 2009, chủ đầu tư chỉ mới hoàn thiện một số hạng mục nhỏ như nhà điều hành, tường rào và san lấp mặt bằng sơ sài.

Từ đó đến nay, dự án rơi vào tình trạng “đắp chiếu” kéo dài, khiến những diện tích đất trước đây từng là vườn tược, rừng keo và ao cá của người dân bị bỏ mặc cho cỏ dại mọc đầy. Hiện nay, khu vực công trường chỉ còn lại khối nhà hành chính hai tầng đang xuống cấp trầm trọng với tường bong tróc và hệ thống điện nước bị tháo dỡ. Chứng kiến cảnh đất đai màu mỡ bị lãng phí, nhiều người dân không khỏi xót xa khi nhìn về nơi mình từng sinh sống và canh tác ổn định suốt nhiều năm qua.

Dự án nhà máy xi măng nằm trong khu vực thung lũng hẹp, bao quanh bởi đồi núi cao. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Người dân địa phương thiếu tư liệu sản xuất vì dự án Nam Đông

Theo phản ánh của người dân địa phương, có ít nhất 42 hộ gia đình, chủ yếu là đồng bào dân tộc Cơ Tu, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc thu hồi đất. Đáng nói là số tiền đền bù vào thời điểm đó rất thấp, không đủ để người dân xây dựng lại nhà cửa kiên cố hoặc tìm kiếm phương thức sản xuất mới tại các khu tái định cư. Do đặc thù địa hình miền núi khó khăn và thường xuyên chịu ảnh hưởng của lũ lụt, việc thiếu đất canh tác đã đẩy nhiều gia đình vào cảnh bế tắc.

Khi không còn đất trồng rừng hay chăn nuôi, người dân gặp rất nhiều trở ngại trong việc chuyển đổi nghề nghiệp, dẫn đến tình trạng đời sống bấp bênh và thiếu hụt nguồn thu nhập. Một số hộ dân vì quá khó khăn đã phải quay trở lại trồng cây ngắn ngày trên diện tích đất dự án bỏ hoang nhưng luôn sống trong cảnh thấp thỏm. Họ từng chứng kiến chủ đầu tư đưa máy móc đến san phẳng thành quả lao động của mình, dù thực tế dự án chẳng hề có động thái triển khai xây dựng thực sự nào suốt thời gian dài.

Rà soát kiến nghị thu hồi đất để ổn định đời sống nhân dân

Trước tình trạng lãng phí tài nguyên đất đai, chính quyền xã Long Quảng đã nhiều lần kiến nghị lên các cấp có thẩm quyền để tìm hướng xử lý dứt điểm. Đại diện cơ quan chức năng thành phố Huế cho biết đơn vị đang tiến hành rà soát để đề xuất chấm dứt hoạt động đầu tư và thu hồi dự án theo đúng quy định pháp luật.Thực tế, từ năm 2014, dự án này đã bị đưa ra khỏi quy hoạch phát triển công nghiệp xi măng của Việt Nam do chậm triển khai quá lâu.

Mặc dù sau đó từng có những đề xuất xin tái khởi động, nhưng các cơ quan thanh tra và Trung ương vẫn xác định đây là dự án cần phải chấm dứt hoạt động và thu hồi địa điểm. Người dân địa phương hiện mong muốn nhà nước sớm thực hiện việc thu hồi đất từ dự án không đủ năng lực này để giao lại cho bà con sản xuất. Việc giải quyết dứt điểm các vướng mắc của dự án nghìn tỷ bỏ hoang này được xem là giải pháp cấp thiết để ổn định đời sống và đảm bảo an sinh xã hội cho người dân.

Theo: Báo Dân trí