Đức chật vật tuyển quân khi thế hệ Z ngày càng hoài nghi nghĩa vụ quân sự; đặt câu hỏi “tôi được lợi gì”. Khoảng cách thế hệ, chi phí sinh hoạt tăng cao và nhận thức về quyền tự quyết cá nhân.

Đức chật vật tuyển quân với lộ trình nghĩa vụ mới

Là một trong những quốc gia đi đầu trong nỗ lực tái vũ trang châu Âu; Đức đang đối diện bài toán nan giải về nhân lực quân sự. Mục tiêu mở rộng quy mô lực lượng vũ trang; không chỉ vấp phải trở ngại kỹ thuật hay ngân sách; mà chủ yếu xuất phát từ sự thay đổi sâu sắc trong tư duy của thế hệ trẻ; đặc biệt là thế hệ Z.

Trong bối cảnh căng thẳng an ninh gia tăng tại châu Âu và nguy cơ xung đột với Nga; được nhắc tới nhiều hơn; các nước châu Âu đồng loạt tăng chi tiêu quân sự và xem xét điều chỉnh chính sách quốc phòng. Đức và Pháp nằm trong nhóm tích cực nhất khi tìm cách khiến giới trẻ suy nghĩ lại; về nghĩa vụ quân sự và vai trò của quân đội trong bảo vệ an ninh quốc gia.

Chính phủ Đức đã ban hành chế độ nghĩa vụ quân sự mới theo lộ trình ba bước; trong đó giai đoạn đầu mang tính tự nguyện. Khoảng 700.000 nam và nữ sinh năm 2008 bắt đầu nhận bảng khảo sát về thể trạng; kỹ năng và ý chí nhập ngũ, nhằm xây dựng “cơ sở dữ liệu binh lực tiềm năng”. Theo quy định, nam giới bắt buộc trả lời; trong khi nữ giới tham gia trên tinh thần tự nguyện.

Từ năm 2027, tất cả nam thanh niên sẽ phải tham gia kiểm tra sức khỏe bắt buộc. Về lâu dài; Đức dự kiến duy trì mô hình tình nguyện; song kèm theo điều khoản cho phép Quốc hội tái áp dụng chế độ quân dịch cưỡng bách; nếu tình hình an ninh xấu đi hoặc số lượng quân nhân không đáp ứng yêu cầu. Điều khoản này khiến nhiều người lo ngại rằng yếu tố “tự nguyện” chỉ mang tính tạm thời.

Đức chật vật tuyển quân
Xe bọc thép Marder do Đức cung cấp cho Ukraine. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân Trí).

Tuyển quân và phản ứng của thế hệ Z

Việc công bố chế độ nghĩa vụ quân sự mới nhanh chóng châm ngòi; cho các cuộc phản đối trong giới trẻ. Hàng chục nghìn học sinh, sinh viên đã xuống đường tuần hành tại nhiều thành phố; trong đó có Berlin. Họ đặt câu hỏi vì sao mình phải hy sinh cho một nhà nước; dành khoảng một phần tư ngân sách liên bang để chi trả lương hưu cho người cao tuổi.

Khác với các phong trào phản chiến của Đức trong thập niên 1970-1980; phản đối hiện nay chủ yếu xoay quanh vấn đề; kinh tế và quyền lợi cá nhân hơn là lập trường chính trị. Các khẩu hiệu như “Các vị không thể cướp con trai của tôi” hay “Hòa bình là sức mạnh” phản ánh sự rạn nứt; trong mối quan hệ giữa thanh niên và nhà nước.

Thế hệ Z cho rằng chính phủ chỉ nhớ đến họ khi cần binh lính; trong khi chậm trễ trong việc giải quyết những vấn đề tác động trực tiếp đến; tương lai của họ như biến đổi khí hậu, giá nhà tăng cao, giáo dục và bất bình đẳng xã hội. Sau đại dịch, triển vọng việc làm ảm đạm và chi phí sinh hoạt leo thang; càng làm gia tăng tâm lý bất mãn.

Ngay cả ở một quốc gia có hệ thống giáo dục đại học gần như miễn phí; chăm sóc sức khỏe toàn dân và trợ cấp thất nghiệp; những phản đối này vẫn rất khó xoa dịu. Nhiều người trẻ cho rằng họ bị yêu cầu hy sinh quá sớm; trong khi bản thân chưa kịp ổn định cuộc sống.

Khoảng cách thế hệ sâu sắc

Khoảng cách giữa các thế hệ thể hiện rõ trong tranh luận về nghĩa vụ quân sự. Thế hệ lớn tuổi, từng trải qua Chiến tranh Lạnh, hiểu rõ giá trị của sức mạnh quân sự và sự răn đe. Trong khi đó, thế hệ Z lớn lên trong hòa bình, thịnh vượng và một nước Đức đã phi quân sự hóa từ năm 2011; nên khó chấp nhận việc bị buộc cầm súng.

Benedikt Zacher, sinh viên 25 tuổi, nhận định rằng trong một nền dân chủ, công dân chỉ sẵn sàng đóng góp khi cảm thấy mình nhận lại được lợi ích tương xứng từ nhà nước. Theo anh, nhiều học sinh tin rằng họ không được hưởng đủ lợi ích; dẫn tới xu hướng đề cao lợi ích cá nhân và đặt câu hỏi vì sao gánh nặng chiến tranh lại đặt lên vai người trẻ; thay vì các thế hệ lớn tuổi hơn.

Với thế hệ Z, chiến tranh không phải là nguy cơ hiện hữu mà chỉ là bài học lịch sử. Họ đề cao tự do cá nhân và quyền tự quyết; trong khi nghĩa vụ quân sự bị nhìn nhận như sự can thiệp của tập thể vào đời sống cá nhân. Chính sự khác biệt về trải nghiệm lịch sử và ưu tiên xã hội này đang khiến nỗ lực tuyển quân; của Đức gặp nhiều rào cản trong hiện tại và tương lai.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: