Eo biển Hormuz trở thành điểm nóng khi Mỹ cảnh báo chấm dứt ngừng bắn nếu Iran không mở lại tuyến hàng hải, trong bối cảnh xung đột lan rộng sang Li Băng.

Mỹ gây sức ép về eo biển Hormuz

Ngày 8/4, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố Washington có thể hủy bỏ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Iran, nếu Tehran không đảm bảo việc mở lại eo biển Hormuz. Theo ông, đây là điều kiện cốt lõi trong thỏa thuận đạt được ngày 7/4 vốn được xem là nền tảng cho các cuộc đàm phán tiếp theo giữa hai bên.

Ông Vance nhấn mạnh Mỹ coi việc duy trì lưu thông hàng hải qua eo biển là nghĩa vụ phía Iran phải thực hiện. “Nếu họ không tuân thủ, chúng tôi cũng sẽ không tuân thủ”, ông nói đồng thời cảnh báo về “những hậu quả nghiêm trọng” nếu cam kết bị phá vỡ. Dù vậy, phía Mỹ vẫn cho rằng thỏa thuận hiện “đang ở vị thế tốt”, với điều kiện các bên tiếp tục kiềm chế.

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy hoạt động qua eo biển Hormuz đã chậm lại rõ rệt trong ngày 8/4 và có thời điểm gần như dừng hẳn. Một tàu dự kiến đi qua khu vực vào khoảng 22h đã đổi hướng và quay đầu phản ánh mức độ bất ổn gia tăng tại tuyến vận tải chiến lược, nơi chiếm tỷ trọng lớn trong lưu thông dầu mỏ toàn cầu.

Eo biển Hormuz: Mỹ cảnh báo hủy ngừng bắn với Iran
Bản đồ vị trí eo biển Hormuz – điểm nối giữa Vịnh Ba Tư và biển Ả Rập. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)

Tranh cãi leo thang, xung đột lan rộng

Phía Iran bác bỏ lập trường của Mỹ; cho rằng Washington đã vi phạm thỏa thuận khi không ngăn chặn các cuộc không kích của Israel vào Li Băng. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ đồng thời phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran; và để xảy ra các hành động quân sự làm suy yếu lệnh ngừng bắn.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận tình trạng gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz; đồng thời tuyên bố sẽ phản ứng nếu các cuộc tấn công vào Li Băng không chấm dứt. IRGC nhấn mạnh việc “quản lý thông minh” eo biển là một phần trong các điều khoản quan trọng; và cho rằng khu vực này vẫn nằm تحت sự kiểm soát của Iran.

Căng thẳng gia tăng khi Israel tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn vào Li Băng trong ngày 8/4; khiến gần 250 người thiệt mạng. Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố ủng hộ ngừng bắn với Iran; nhưng khẳng định thỏa thuận không áp dụng cho Li Băng. Sự khác biệt trong cách hiểu này khiến nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn tiếp tục hiện hữu.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: