Hàng loạt dự án bất động sản và đầu tư công đồng loạt triển khai khiến ngành xây dựng thiếu hụt lao động nghiêm trọng. Dù tiền lương tăng mạnh, có vị trí vượt 30 triệu đồng mỗi tháng, nhiều nhà thầu vẫn chật vật tuyển người, phải tăng ca để giữ tiến độ

Lương hơn 30 triệu đồng/tháng vẫn thiếu nhân công

Thời gian qua, nhiều tổng thầu lớn đồng loạt mở các đợt tuyển dụng quy mô lớn. Có doanh nghiệp cần tới hàng chục nghìn lao động để thi công các “đại dự án” trải dài trên cả nước. Mức lương, thưởng và phúc lợi được công bố cao hơn rõ rệt so với trước đây, song thực tế nguồn nhân lực vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu.

Tại địa bàn quận Long Biên cũ, một doanh nghiệp đang triển khai cùng lúc ba dự án nhà cao tầng thương mại. Theo kế hoạch, mỗi dự án cần khoảng 350 công nhân ở giai đoạn cao điểm. Tuy nhiên, thực tế mỗi công trường chỉ huy động được hơn 200 người, đạt khoảng 60–70% nhu cầu.

Ông Lê Hải Hưng, Chỉ huy trưởng tổng thầu, cho biết tổng số lao động tại ba dự án mới hơn 600 người, thiếu khoảng 400 người so với kế hoạch. Để bảo đảm tiến độ, doanh nghiệp buộc phải tổ chức làm việc gần như ba ca liên tục, tăng giờ làm và chi phí vận hành.

Tình trạng thiếu lao động không chỉ diễn ra ở các công trường quy mô vừa. Đại diện một tổng thầu lớn tại Hà Nội thừa nhận, nhiều dự án hiện rơi vào cảnh “khát người” khi các chủ đầu tư lớn trực tiếp đứng ra tổ chức thi công, thay vì thuê tổng thầu như trước. Phần chi phí tiết kiệm được được chuyển sang tăng lương, thưởng, khiến các doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó trong việc giữ chân công nhân lành nghề.

Lao động rời công trường, chuyển sang khu công nghiệp

Một nguyên nhân khác là xu hướng lao động rời bỏ ngành xây dựng sau giai đoạn thị trường trầm lắng. Nhiều công nhân chuyển sang làm việc tại nhà máy, khu công nghiệp ở địa phương với mức lương ổn định khoảng 12–13 triệu đồng mỗi tháng.

Dù thu nhập thấp hơn xây dựng, môi trường làm việc tại nhà máy ít vất vả và rủi ro hơn. Anh Lê Tuấn, công nhân quê Ninh Bình, cho biết từng gắn bó hơn 10 năm với các dự án cao tầng ở Hà Nội nhưng phải nghỉ việc nhiều tháng khi công trình dừng thi công. Sau đó, anh chuyển sang làm trong khu công nghiệp vì thu nhập đều đặn và ổn định hơn.

Theo ông Lê Hải Hưng, việc nhiều dự án lớn đồng loạt “bung hàng” đã khiến cung lao động không theo kịp cầu. Sự cạnh tranh về giá nhân công giữa các doanh nghiệp lớn càng đẩy chi phí lao động lên cao, tạo áp lực cho các nhà thầu quy mô nhỏ.

Thực tế cho thấy, khi người lao động đã chuyển sang lĩnh vực công nghiệp, logistics hoặc dịch vụ, việc kêu gọi họ quay lại công trường không hề dễ dàng, ngay cả khi mức lương được điều chỉnh tăng mạnh.

Tăng lương, đổi công nghệ để giữ chân người lao động

Để ứng phó, nhiều nhà thầu buộc phải nâng thu nhập và phúc lợi cho người lao động. Hiện lương công nhân phổ thông dao động 17–20 triệu đồng mỗi tháng; thợ chính khoảng 25 triệu đồng; tổ trưởng từ 30–35 triệu đồng. Giá thuê nhân công tăng khoảng 20–30% so với trước, song nguồn cung vẫn thiếu.

Ngoài tiền lương, các doanh nghiệp còn bao ăn ở, thưởng định kỳ và cải thiện điều kiện sinh hoạt tại công trường. Một số nhà thầu chuyển từ thuê khoán sang tuyển dụng công nhân cơ hữu, ký hợp đồng dài hạn, đóng bảo hiểm và bảo đảm phúc lợi để tăng tính ổn định.

Bên cạnh đó, việc thay đổi công nghệ thi công được xem là giải pháp cấp thiết. Theo ông Phan Khắc Long, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư Phan Vũ, thiếu lao động không thể giải quyết bằng cách tăng số lượng mà cần giảm phụ thuộc vào sức người thông qua máy móc và công nghệ. Khi năng suất mỗi lao động tăng gấp 2–3 lần, nhu cầu nhân công sẽ giảm đáng kể.

Số liệu từ Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho thấy, nhu cầu tuyển dụng ngành xây dựng luôn ở mức cao. Tháng 10/2025, ngành này chiếm 15,2% tổng nhu cầu tuyển dụng toàn thành phố; tháng 11 giảm còn 7,2% và tăng trở lại 9,8% trong tháng 12 khi các dự án tăng tốc.

Cần giải pháp dài hạn cho “cơn khát” nhân lực

Dự báo sau Tết Nguyên đán và khi hàng trăm dự án bước vào giai đoạn thi công cao điểm đầu năm 2026, tình trạng thiếu lao động xây dựng sẽ còn gay gắt. Từ góc độ nhà thầu, ông Lê Hải Hưng kiến nghị cơ quan quản lý cần điều tiết tiến độ cấp phép và triển khai dự án, tránh để quá nhiều công trình khởi công cùng lúc.

Về lâu dài, ngành xây dựng cần chính sách đãi ngộ đặc thù và đẩy mạnh đào tạo nghề. Xu hướng giới trẻ quay lưng với các ngành kỹ thuật đang khiến cả lao động phổ thông lẫn kỹ sư, quản lý đều khan hiếm. Theo các chuyên gia, chỉ khi bảo đảm thu nhập, phúc lợi và môi trường làm việc ổn định, ngành xây dựng mới có thể thu hút và giữ chân người lao động bền vững

Theo: Báo Tiền Phong

Từ Khóa: