Washington và Tehran đạt thỏa thuận hòa bình lịch sử, dự kiến ký kết tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6, mở đường cho việc tái thông thương qua eo biển Hormuz từ tuần tới.

Ngày 14/6, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump thông báo một thỏa thuận hòa bình với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã được hoàn tất.Theo các thông tin được công bố, lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra vào ngày 19/6 tới tại Thụy Sĩ, đánh dấu nỗ lực ngoại giao đa bên nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông. Ông Trump cũng đã chính thức cho phép tái mở cửa eo biển Hormuz và dỡ bỏ các lệnh phong tỏa hải quân đối với khu vực này.

Cam kết chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận

Thỏa thuận này được Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, bên trung gian đàm phán, mô tả là sự chấm dứt vĩnh viễn các hoạt động quân sự của cả hai phía trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả chiến trường Lebanon.Đây là bước tiến quan trọng kể từ sau lệnh ngừng bắn mong manh bắt đầu từ ngày 8/4/2026.

Một số nhà quan sát cho rằng việc Pakistan đóng vai trò cầu nối cho thấy sự thay đổi trong cấu trúc ngoại giao khu vực.Ông Trump tuyên bố rằng ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, eo biển Hormuz – một trong những yết hầu giao thông quan trọng nhất thế giới – sẽ ngay lập tức “mở cửa cho tất cả mọi người”.

Tác động kinh tế và cam kết hạt nhân

Theo giới phân tích, một trong những động lực lớn nhất của thỏa thuận là nhu cầu bình ổn thị trường năng lượng toàn cầu. Số liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ cho thấy giá dầu thô đã tăng vọt từ mức 56,80 USD vào cuối năm 2025 lên đến 114,01 USD mỗi thùng vào đầu tháng 4/2026 do các bế tắc quân sự.Tình trạng này khiến hàng trăm tàu thuyền phải nằm chờ tại Vịnh Ba Tư trong nhiều tháng.

Bên cạnh yếu tố kinh tế, ông Trump khẳng định thỏa thuận này bao gồm cam kết từ phía Tehran về việc không sở hữu vũ khí hạt nhân.Theo đó, phía Iran sẽ không tìm cách mua bán hay phát triển công nghệ hạt nhân quân sự dưới bất kỳ hình thức nào. Đây được xem là điều kiện then chốt mà Washington luôn theo đuổi trong các cuộc thương thảo

Dù thỏa thuận mang lại nhiều kỳ vọng, giới quan sát nhận định nền hòa bình này vẫn đang đứng trước những thử thách thực tế. Tổng thống Trump gần đây đã lên tiếng chỉ trích các cuộc tấn công của Israel vào Beirut, cho rằng những hành động quân sự này có thể gây nguy hiểm cho tiến trình đàm phán.

Ông kêu gọi tất cả các bên, bao gồm Israel và lực lượng Hezbollah, cần kiềm chế tối đa để bảo vệ cơ hội đạt được một nền hòa bình lâu dài.Khu vực Trung Đông hiện đang ở một thời điểm nhạy cảm. Liệu cam kết ký kết vào thứ Sáu tới tại Thụy Sĩ có thể trở thành khởi đầu cho một kỷ nguyên ổn định bền vững hay sẽ lại bị gián đoạn bởi các biến số quân sự mới vẫn là một câu hỏi còn để ngỏ.

Phạm Thanh (Tổng họp)

Từ Khóa: