Iran đang rơi vào tình thế đối đầu trực tiếp với Mỹ trong khi các đối tác chiến lược như Nga và Trung Quốc được cho là chỉ duy trì sự ủng hộ ở mức biểu tượng.

Thời hạn từ Washington và sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt ra một thời hạn ngắn, từ 10 đến 15 ngày, để Tehran đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới, kèm theo lời cảnh báo về “những điều thực sự tồi tệ” nếu yêu cầu này không được đáp ứng. Song song với áp lực ngoại giao, Lầu Năm Góc đã triển khai một lực lượng quân sự đáng kể tới khu vực, bao gồm khoảng 15 chiến hạm với hai nhóm tác chiến tàu sân bay và hơn 60 chiến đấu cơ.
Một số nhà quan sát cho rằng, thay vì một cuộc tấn công tổng lực, Washington có thể đang cân nhắc các đòn đánh quân sự hạn chế nhằm vào các cơ sở hạt nhân để buộc Iran quay lại bàn đàm phán. Tuy nhiên, theo giới phân tích, bất kỳ hành động quân sự nào cũng tiềm ẩn rủi ro châm ngòi cho một cuộc chiến khu vực rộng lớn hơn, gây nguy hiểm cho lực lượng Mỹ và làm bất ổn thị trường toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia như Ấn Độ, Ba Lan và Thụy Điển đã khuyến cáo công dân rời khỏi Iran bằng các phương tiện thương mại do lo ngại tình hình an ninh xấu đi,.

Giới hạn trong mối quan hệ giữa Tehran với Nga và Trung Quốc

Mặc dù Iran đã nỗ lực thực hiện chính sách “nhìn về phía Đông” để tìm kiếm sự bảo trợ từ Nga và Trung Quốc, nhưng kết quả mang lại được cho là ít hơn kỳ vọng. Theo David S. Cloud, nhà phân tích của tờ Wall Street Journal, mức độ ủng hộ từ Moskva và Bắc Kinh hiện chỉ dừng lại ở các tuyên bố ngoại giao và các cuộc tập trận mang tính biểu tượng tại Vịnh Oman hay Eo biển Hormuz. Các chuyên gia nhận định rằng cả Nga và Trung Quốc đều không sẵn sàng đánh đổi lợi ích quốc gia để đối đầu trực tiếp về quân sự với Mỹ vì Iran.
Đối với Trung Quốc, việc duy trì sự trung lập là cần thiết để bảo vệ nguồn cung dầu mỏ từ các đối thủ của Iran như Arab Saudi và UAE, cũng như tránh làm ảnh hưởng đến mối quan hệ với chính quyền ông Trump trước thềm cuộc gặp vào tháng 3,. Trong khi đó, Nga được cho là có những ưu tiên khác, như vấn đề Ukraine, và không muốn đẩy Mỹ vào thế đối đầu gay gắt hơn. Một chuyên gia tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG) nhận xét rằng người Iran dẫu có phàn nàn nhưng họ không còn lựa chọn thay thế nào tốt hơn ngoài việc duy trì mối quan hệ hiện có với hai cường quốc này.

Khả năng đáp trả từ các lực lượng ủy nhiệm và rủi ro khu vực

Một tên lửa được khai hỏa trong cuộc tập trận quân sự của lực lượng Iran tại eo biển Hormuz trong ảnh đăng ngày 17/2.(Ảnh:Chụp màn hình báo /Khai Mở)

Trong bối cảnh áp lực gia tăng, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định đất nước sẽ không khuất phục. Giới tình báo phương Tây lo ngại rằng khi không thể trông đợi vào sự hỗ trợ trực tiếp từ các đối tác lớn, Tehran có thể kích hoạt mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm tại Trung Đông để trả đũa. Các kịch bản được đưa ra bao gồm việc lực lượng Houthi tại Yemen tấn công tàu thuyền ở Biển Đỏ hoặc các nhóm dân quân nhắm vào các căn cứ và đại sứ quán Mỹ.
Một số nhà phân tích cảnh báo rằng nếu sự tồn vong của chính quyền bị đe dọa, Tehran có thể ra lệnh thực hiện các cuộc tấn công vượt ra ngoài phạm vi khu vực, thậm chí là tại châu Âu. Câu hỏi đặt ra hiện nay là liệu các đòn răn đe quân sự của Mỹ có đủ để buộc Iran nhượng bộ, hay sẽ vô tình đẩy toàn bộ khu vực vào một vòng xoáy xung đột không thể kiểm soát, khi mà các kênh đối thoại dường như đang bị thu hẹp dần.

Theo:Báo Khai Mở

Từ Khóa: