Sau lũ quét tháng 9/2024 tại Bảo Yên, Lào Cai, 37 hộ dân mất nhà được tái định cư tại Làng Nủ mới cách vị trí cũ 2 km. Dự án hoàn thành gần 3 tháng, đoạt Giải Vàng Kiến trúc quốc gia 2024-2025.

Tái thiết cộng đồng trên nền địa hình an toàn

Sau trận lũ quét tháng 9/2024, 37 hộ dân làng Nủ mất toàn bộ nhà cửa. Chính quyền tỉnh Lào Cai nhanh chóng huy động nguồn lực xã hội để tái thiết. Khu định cư mới được quy hoạch cách vị trí cũ khoảng 2 km. Địa điểm này nằm trên đồi sim, địa hình mở và an toàn. Các chuyên gia địa chất khảo sát kỹ nhằm tránh nguy cơ sạt lở. Vị trí được chọn bảo đảm thoát nước tự nhiên và tầm nhìn rộng. Yếu tố này giúp người dân yên tâm an cư lâu dài.

Trên diện tích khoảng 10 ha, dự án tôn trọng địa hình tự nhiên. Hệ thống giao thông nội bộ bám theo cao độ sườn đồi. Các điểm giao cắt tạo thành sân nhỏ sinh hoạt cộng đồng. Thảm thực vật và đồi sim hiện hữu được giữ lại tối đa. Quy hoạch hướng tới phát triển sinh kế bền vững như du lịch sinh thái. Trung tâm làng bố trí nhà cộng đồng và trường học. Không gian được tổ chức thành 3 đến 5 xóm nhỏ theo phong tục Tày.

Nhà sàn cải tiến, thi công nhanh nhưng giữ bản sắc

Giải pháp nhà ở được nghiên cứu trong thời gian gấp rút. Nhóm kiến trúc sư đề xuất nhà sàn Tày cải tiến hai tầng. Kết cấu sử dụng bê tông lắp ghép thay cho gỗ tự nhiên. Thiết kế kế thừa mái xòe rộng và ba gian truyền thống. Cầu thang đặt bên hông theo quan niệm tâm linh địa phương. Tầng dưới là không gian mở cho sinh hoạt và làm nghề. Tầng trên bố trí không gian ở với bốn cột cái chính. Khung mái thép giữ dáng vì kèo gỗ quen thuộc.

Toàn bộ cấu kiện được sản xuất tại nhà máy rồi lắp dựng. Hệ móng áp dụng nguyên lý “rễ cây” để tăng ổn định. Vật liệu lựa chọn đơn giản, dễ bảo trì và thay thế. Quá trình thiết kế có sự tham gia góp ý của người dân. Công năng được điều chỉnh phù hợp thói quen sinh hoạt. Dự án hoàn thành ngày 22/12/2024, vượt tiến độ đề ra. Công trình được trao Giải Vàng Giải thưởng Kiến trúc quốc gia 2024-2025. Làng Nủ trở thành mô hình tái thiết xã hội tiêu biểu sau thiên tai.

Theo: VnExpress

Từ Khóa: