Máy sục ozone được quảng cáo diệt khuẩn 99% nhưng chuyên gia cảnh báo hiệu quả thực tế phụ thuộc nhiều yếu tố và không thể thay thế nước sạch.

Máy sục ozone không mang lại hiệu quả tuyệt đối như lời quảng cáo

Hiện nay, nhiều gia đình Việt Nam trang bị máy sục ozone với kỳ vọng làm sạch triệt để rau quả và thịt cá trước khi chế biến. Các mẩu quảng cáo thường nhấn mạnh khả năng loại bỏ đến 99% vi khuẩn và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, tạo tâm lý an tâm tuyệt đối cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, Tiến sĩ Nguyễn Phan Kiên từ đại học bách khoa Hà Nội giải thích rằng ozone dù là chất oxy hóa mạnh nhưng hiệu quả thực tế không hề đơn giản như những lời giới thiệu.

Theo giới chuyên gia, việc tiêu diệt vi sinh vật phụ thuộc mật thiết vào nồng độ khí, thời gian tiếp xúc cũng như nhiệt độ môi trường xung quanh. Nếu các thông số kỹ thuật không đạt ngưỡng cần thiết hoặc mật độ vi khuẩn trên bề mặt quá cao, thiết bị sẽ không thể xử lý hoàn toàn như mong đợi. Những con số ấn tượng như “99%” thường chỉ đạt được trong các điều kiện thí nghiệm nghiêm ngặt, vốn rất khác biệt so với môi trường sử dụng tại các hộ gia đình.

Một hiểu lầm phổ biến khác là khả năng phân hủy mọi loại hóa chất bảo vệ thực vật bám trên nông sản. Thực tế, thuốc trừ sâu thường len lỏi sâu vào các kẽ lá, cuống hoa hoặc lớp vỏ dày, nơi mà luồng khí ozone rất khó tiếp cận trực tiếp để xử lý. Trong khi ozone có thể hỗ trợ làm giảm một phần dư lượng của một số loại thuốc nhất định, vẫn có nhiều loại hóa chất gần như không phản ứng hoặc không bị ảnh hưởng bởi tác nhân này.

Nguyên tắc rửa trôi bằng nước sạch và những lưu ý về an toàn

Các nhà quan sát cho rằng nguyên tắc quan trọng nhất trong vệ sinh thực phẩm vẫn là rửa trực tiếp dưới vòi nước chảy. Các tác động cơ học như đảo trộn, chà nhẹ hay tách từng bẹ rau giúp loại bỏ hiệu quả đất cát, bụi bẩn và các vi sinh vật bám trên bề mặt thực phẩm. Nếu chỉ ngâm thực phẩm trong chậu rồi bật máy sục, các chất bẩn sau khi bong ra vẫn tồn tại trong nước và có nguy cơ bám ngược trở lại bề mặt nông sản.

Nhiều người tiêu dùng thường tin rằng lớp váng bọt hoặc cặn nổi lên khi sục thịt cá chính là các chất độc hại bị đẩy ra ngoài. Tuy nhiên, chuyên gia khẳng định hiện tượng này có thể chỉ là các hợp chất hữu cơ bị oxy hóa hoặc các phản ứng hóa học thông thường tạo ra kết tủa. Để xác định chính xác tính chất của các váng bọt này, cần phải thực hiện những phân tích hóa học cụ thể thay vì chỉ dựa vào quan sát cảm tính bằng mắt thường.

Đáng lưu ý, ozone không phải là loại khí hoàn toàn vô hại đối với sức khỏe con người nếu nồng độ trong không khí vượt ngưỡng cho phép. Khi sử dụng máy trong không gian kín, mùi hăng đặc trưng của ozone có thể gây kích ứng đường hô hấp và ảnh hưởng đến sức khỏe nếu hít phải lâu ngày. Người dân được khuyến cáo nên đặt thiết bị ở nơi thông thoáng, tuân thủ nghiêm ngặt thời gian sục theo hướng dẫn và tránh đứng quá gần khi máy đang hoạt động.

Nguyễn Quyến (tổng hợp)