Tehran – Trong khi Iran tổ chức quốc tang cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, người kế nhiệm Mojtaba Khamenei đã lộ rõ hướng cầm quyền khác hẳn người cha: quyết đoán hơn, đối đầu hơn và sẵn sàng đẩy xung đột đến ngưỡng khu vực.

Lễ cầu nguyện cho ông Ali Khamenei và 4 thành viên gia đình diễn ra ngày 5/7 tại Đại giáo đường Grand Mosalla ở Tehran, do Đại giáo chủ Jafar Sobhani chủ trì. Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, Chánh án Tòa tối cao Gholamhossein Mohseni Ejei và Tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi đều có mặt — nhưng ông Mojtaba Khamenei, người vừa kế nhiệm cha, vắng mặt.

Ba con trai còn lại của cố lãnh tụ — Masoud, Meysam và Mostafa — tham dự cùng 4 thành viên gia đình khác. Đại diện hơn 100 nước và vùng lãnh thổ cũng có mặt, trong đó có Nga, Trung Quốc, Pakistan, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ; Ngoại trưởng Abbas Araghchi gặp riêng các phái đoàn Hamas và Hezbollah ngay bên lề lễ tang.

Tại Washington, Tổng thống Trump xác nhận với Axios rằng “súng sẽ không nổ” trong thời gian Iran tổ chức quốc tang, đồng thời nói quân đội Mỹ có khả năng tiêu diệt toàn bộ những người có mặt tại lễ tang, nhưng “sẽ chẳng còn ai ngồi vào bàn đàm phán.” Đại sứ quán Iran tại Armenia đáp trả rằng con người có thể bị sát hại nhưng lý tưởng thì không.

Cùng ngày, chuẩn tướng Mohammad Akraminia — người phát ngôn quân đội Iran — tuyên bố nước này đang tận dụng thời gian ngừng bắn để tăng cường năng lực tác chiến, và cảnh báo bất kỳ sai lầm nào của đối phương đều sẽ hứng đòn đáp trả quyết liệt. Khoảng cách giữa lời tuyên bố ngừng bắn của Washington và lời cảnh báo leo thang của Tehran cho thấy hai bên đang thử nhau mà chưa ai xác định được lằn ranh đỏ.

Hệ thống chính trị Tehran đã vượt qua cú sốc sau khi ông Khamenei và nhiều quan chức cấp cao thiệt mạng trong đợt không kích của Mỹ và Israel ngày 28/2. Không đạt được mục tiêu thay đổi chế độ, Washington có lẽ đã vô tình thúc đẩy một sự thay đổi khác: đưa lên người cầm quyền sẵn sàng đối đầu hơn người tiền nhiệm.

Khác với cha, ông Mojtaba Khamenei không chọn sự thận trọng trong đối nội lẫn đối ngoại; ông không kích đáp trả các nước láng giềng và đẩy xung đột với Mỹ và Israel đến gần ngưỡng bùng phát toàn khu vực. Trọng tâm chiến lược của chính quyền mới tập trung vào năng lực răn đe, với thông điệp rõ ràng: bất kỳ cuộc chiến nào nhằm vào Iran sẽ lan ra ngoài lãnh thổ nước này.

Việc kiểm soát eo biển Hormuz là minh chứng cụ thể nhất cho học thuyết đó. Tehran phát đi thông điệp: nếu Iran không thể ổn định, dòng chảy dầu mỏ qua eo biển cũng sẽ không còn vận hành như trước.

Cuộc rước linh cữu ông Khamenei qua các thành phố thánh địa Najaf và Karbala của Iraq cũng mang hàm ý chính trị không kém. Với hành động đó, Tehran đưa ra lời tuyên bố rằng ảnh hưởng của mình trong cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite vẫn còn nguyên — bất chấp đòn tấn công mà Mỹ và Israel kỳ vọng sẽ làm suy yếu nó.

Tuỳ Duyên (Tổng hợp)