Chính quyền Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu cho phép Trung Quốc và Ấn Độ tham gia đầu tư, mua dầu Venezuela, song thiết kế khung pháp lý nhằm giữ Mỹ kiểm soát hợp đồng, dòng tiền và thẩm quyền xét xử.

Washington nới cửa thương mại nhưng không buông quyền kiểm soát

Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẵn sàng để các nước khác, trong đó có Trung Quốc và Ấn Độ, tham gia vào hoạt động dầu mỏ của Venezuela nếu các giao dịch tuân thủ khuôn khổ do Washington đặt ra. Phát biểu ngày 31/1, ông Trump nói Trung Quốc “được chào đón” và Mỹ có thể đạt một thỏa thuận lớn về dầu mỏ.

Ông cũng xác nhận Washington đang trao đổi với New Delhi về khả năng mua dầu thô Venezuela thay thế nguồn từ Iran. Theo ông Trump, các bên đã đạt được sự thống nhất về nguyên tắc, trong bối cảnh Mỹ tìm cách định hình lại dòng chảy năng lượng toàn cầu phù hợp với các mục tiêu địa chính trị của mình.

Giấy phép dầu mới định hình “luật chơi” cho Venezuela

Cùng thời điểm, Bộ Tài chính Mỹ ban hành Giấy phép Chung 46, cho phép một số hoạt động dầu mỏ liên quan đến Venezuela được nối lại ở mức hạn chế. Giấy phép này cho phép nâng, vận chuyển, mua bán, lưu trữ và tinh chế dầu có nguồn gốc từ Venezuela, nhưng đi kèm các ràng buộc pháp lý nghiêm ngặt.

Theo đó, mọi hợp đồng phải tuân theo luật Mỹ, tranh chấp được giải quyết tại tòa án Mỹ, còn các khoản thanh toán liên quan đến bên bị trừng phạt phải chuyển qua các quỹ ký quỹ do Washington chỉ định. Các giao dịch có liên hệ với Nga, Iran, Triều Tiên và Cuba bị loại trừ, trong khi những cấu trúc liên quan đến Trung Quốc phải đối mặt với các giới hạn bổ sung nếu có sự tham gia của pháp nhân hoặc hệ thống tài chính Mỹ.

Nhà Trắng cũng ban hành sắc lệnh hành pháp nhằm bảo vệ cơ chế quỹ ký quỹ này, qua đó giữ doanh thu dầu Venezuela dưới sự giám sát của Mỹ và hạn chế khả năng Caracas hoặc các đối tác tiếp cận trực tiếp nguồn tiền.

Ấn Độ có cơ hội, Trung Quốc đối mặt thế khó

Đối với Ấn Độ, dầu Venezuela từng là nguồn cung quan trọng trước khi các lệnh trừng phạt được áp đặt. Việc quay lại mua dầu từ Caracas có thể giúp New Delhi đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, đồng thời phù hợp hơn với định hướng chính sách của Washington, dù phải chấp nhận sự giám sát chặt chẽ về tài chính và pháp lý.

Trong khi đó, Trung Quốc đang ở vị thế nhạy cảm hơn. Bắc Kinh là chủ nợ lớn của Venezuela thông qua các khoản vay đổi dầu trong nhiều năm qua, và phần lớn dầu xuất khẩu sang Trung Quốc dùng để trả nợ. Nếu Mỹ thành công trong việc đưa dòng dầu Venezuela vào khuôn khổ kiểm soát của mình, Trung Quốc có thể gặp rủi ro đáng kể đối với các khoản vay chưa được thu hồi.

Dù sở hữu trữ lượng dầu đã được chứng minh hàng đầu thế giới, ngành dầu khí Venezuela khó có thể tăng sản lượng nhanh chóng do hạ tầng xuống cấp và chi phí khai thác cao. Các tổ chức tài chính nhận định việc mở cửa có kiểm soát của Mỹ có thể giúp sản lượng nhích lên, nhưng khó tạo ra một cú phục hồi mạnh trong ngắn hạn.

Theo: Khai Mở