TRUNG ĐÔNG – Quân đội Mỹ ngày 30/7 tiến hành chiến dịch tấn công kéo dài 2 tiếng vào các cơ sở của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đáp trả đòn tên lửa đạn đạo mà Iran phóng vào lực lượng Mỹ đóng tại Jordan một ngày trước đó.

Theo thông cáo của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) được Reuters dẫn lại, chiến dịch bắt đầu lúc 7 giờ sáng giờ Việt Nam, nhắm vào hàng chục trung tâm chỉ huy quân sự và cơ sở máy bay không người lái (UAV) của IRGC. Mục tiêu được CENTCOM công bố là làm giảm các mối đe dọa từ Iran và lực lượng ủy nhiệm đối với quân đội Mỹ, hoạt động vận tải thương mại và các quốc gia vùng Vịnh.

Truyền thông Iran ghi nhận nhiều vụ nổ tại Bandar Abbas, Abadan, Bushehr và hai đảo Qeshm, Kish, trong đó 3 người thiệt mạng tại Qeshm. Trước đó, hôm 29/7, Iran xác nhận đã bắn tên lửa đạn đạo vào quân đội Mỹ ở Jordan, và Tổng thống Donald Trump ngay lập tức tuyên bố tại phòng Bầu dục: “Chúng ta sẽ giáng đòn rất mạnh vào Iran vì đến lượt chúng ta phải làm vậy. Iran biết điều đó sắp xảy ra.”

Cùng ngày 30/7, Bộ Quốc phòng Kuwait xác nhận một đòn tập kích của Iran trúng tòa nhà của một công ty Trung Quốc, khiến một công nhân thiệt mạng và gây thiệt hại lớn về vật chất. Lực lượng Vũ trang Jordan cho biết đã đánh chặn thành công 5 tên lửa Iran trong cùng ngày.

Giới phân tích nhận định vòng xoáy “ăn miếng trả miếng” giữa hai bên đang lặp lại theo kịch bản quen thuộc: một bên leo thang, bên kia đáp trả, rồi vòng xoáy tiếp tục mà không có điểm dừng rõ ràng.

Mỹ và Iran tiếp tục đối đầu, trong khi Washington tăng cường năng lực phòng thủ tên lửa giữa lúc căng thẳng khu vực leo thang.
Hệ thống tên lửa Patriot của quân đội Mỹ trong một hoạt động quân sự. (Ảnh minh họa: MUC)

Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu – trở thành điểm nghẽn trực tiếp trong xung đột này. IRGC tuyên bố eo biển sẽ tiếp tục bị phong tỏa nếu Mỹ không chấm dứt “đe dọa và can thiệp” đối với tàu thuyền trong khu vực.

Dữ liệu từ MarineTraffic cho thấy chỉ có 14 tàu thương mại qua eo biển Hormuz trong vòng 24 giờ kể từ khi xung đột bùng phát, so với mức trung bình khoảng 120 lượt mỗi ngày trước đó – tức giảm hơn 88%. Tại eo biển Bab al-Mandeb ở phía tây, ít nhất 37 tàu di chuyển trong cùng thời điểm, trong đó 19 tàu vào biển Đỏ và 18 tàu ra vịnh Aden.

Khoảng cách giữa tuyên bố “giảm đe dọa” của CENTCOM và thực tế các tuyến vận tải thương mại gần như tê liệt là điều cả hai phía chưa giải thích được. Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Pakistan ngày 30/7 cho biết đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn và Islamabad đang nỗ lực đưa hai bên trở lại khuôn khổ đối thoại dựa trên bản ghi nhớ đạt được trước đó.

Vũ Phượng (tổng hợp)