Trung Đông, ngày 19/7 – Mỹ tiếp tục điều thêm chiến đấu cơ F-16 và F-35 đến khu vực trong lúc Lãnh đạo Tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố Tehran sẽ không còn tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn tạm thời với Washington.

Diễn biến này diễn ra sau khi một quân nhân Mỹ thiệt mạng tại miền Bắc Iraq ngày 18/7 trong lúc xử lý một máy bay không người lái của Iran chưa phát nổ, nâng tổng số binh sĩ Mỹ tử vong từ tháng 2 lên 17 người. Nguyên nhân trực tiếp bắt nguồn từ chuỗi tấn công trả đũa lẫn nhau giữa hai bên, khi các cuộc không kích vượt ra ngoài mục tiêu quân sự thuần túy, đe dọa phá vỡ hoàn toàn thỏa thuận ngừng bắn được ký hồi tháng 6.

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), quân nhân thiệt mạng hôm 18/7 đang cố gắng kích nổ có kiểm soát một máy bay không người lái tấn công một chiều của Iran, và một quân nhân khác đã bị thương trong nỗ lực này. Trước đó một ngày, hai binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Jordan trong một cuộc tấn công mà Washington cáo buộc do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran thực hiện, khiến bốn người khác bị thương và một người mất tích.

CENTCOM cho biết Mỹ đã tấn công đảo Qeshm ở vịnh Ba Tư cùng nhiều thành phố miền nam Iran, còn Iran đáp trả bằng cách nhắm vào nhà máy điện và cơ sở khử muối tại Kuwait.

Tổng số quân nhân Mỹ thiệt mạng trong xung đột với Iran kể từ tháng 2 hiện đã tăng lên 17 người, trong khi CENTCOM vẫn đang xác minh một số thi thể chưa rõ danh tính được tìm thấy tại Jordan. Các cuộc không kích liên tiếp trong một tuần qua đã mở rộng sang cả cầu đường, công trình tiện ích công cộng và cơ sở cảng biển, cho thấy rất ít khả năng hai bên quay lại thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

Tehran ngày 18/7 tuyên bố sẽ không còn tuân thủ các điều khoản của bản ghi nhớ ngừng bắn tạm thời, trong khi căng thẳng tại eo biển Hormuz cũng gia tăng khi mỗi bên đều tuyên bố ngăn chặn nhiều tàu vi phạm tuyến hàng hải.

New York Times dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết Washington đang điều thêm nhiều chiến đấu cơ F-16 và F-35 cùng máy bay tiếp liệu trên không đến Trung Đông, một dấu hiệu cho thấy khả năng chuẩn bị cho chiến dịch tấn công mạnh hơn.

Ả rập Xê út, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất và Qatar đã lên tiếng bày tỏ lo ngại về nguy cơ leo thang, còn Jordan đã triệu tập một nhà ngoại giao Iran để làm rõ vấn đề. UAE nhấn mạnh rằng việc nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự như trường học, bệnh viện, nhà máy khử muối và cơ sở năng lượng là điều không thể chấp nhận hoặc biện minh trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Ông Khamenei cảnh báo Mỹ về “những bài học không thể quên” và cho rằng các vi phạm của Washington đối với bản ghi nhớ ngừng bắn 60 ngày “đã một lần nữa chứng minh cho mọi người thấy chữ ký của phía Mỹ vô giá trị và mất hiệu lực như thế nào”. Ông kêu gọi người dân và giới chức Iran giữ vững “đoàn kết thiêng liêng”, tránh xa chia rẽ và tranh chấp chính trị trong bối cảnh đối đầu với Mỹ.

Trước đó, dù bản thân “có quan điểm khác” về thỏa thuận tạm dừng bốn tháng giao tranh, ông Khamenei vẫn chấp thuận sau khi Tổng thống Masoud Pezeshkian nhận trách nhiệm về thỏa thuận này với tư cách Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao.

Nguyễn Chiến (tổng hợp)

Từ Khóa: