Hai bên nhất trí gia hạn 60 ngày lệnh ngừng bắn nhưng vẫn chờ quyết định từ Nhà Trắng, trong bối cảnh các cuộc giao tranh lẻ tẻ vẫn tiếp tục nổ ra.

Lộ trình dỡ bỏ lệnh phong tỏa và giải tỏa eo biển

Thông tin từ giới ngoại giao ngày 28/5 cho thấy một nỗ lực mới nhằm cứu vãn tình hình căng thẳng tại Trung Đông thông qua việc kéo dài thỏa thuận ngừng bắn. Dự thảo mới nhất nhấn mạnh vào việc duy trì trạng thái ổn định để các chuyên gia hạt nhân có thêm thời gian thảo luận về các giới hạn kỹ thuật. Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là số phận của kho lưu trữ uranium đã qua xử lý của Iran, điều mà Mỹ muốn kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo quốc gia này không thể tiến tới sản xuất vũ khí nguyên tử trong tương lai gần.

Song song với đàm phán hạt nhân, các điều khoản về kinh tế và tự do hàng hải cũng được cụ thể hóa nhằm mang lại lợi ích ngay lập tức cho thị trường. Iran đã đồng ý gỡ bỏ rào cản tại eo biển Hormuz, đảm bảo các tàu chở hàng không bị quấy rối hay phải đóng các khoản phí vô lý. Thời hạn 30 ngày để làm sạch thủy lôi được xem là một cam kết cứng rắn mà phía Mỹ yêu cầu Tehran phải thực hiện. Nếu điều này được hoàn tất, dòng chảy dầu mỏ qua khu vực này sẽ trở lại ổn định, giúp bình ổn giá năng lượng toàn cầu vốn đang biến động.

Về phần mình, Washington cam kết sẽ chấm dứt việc bao vây các cảng biển của Iran bằng lực lượng hải quân ngay khi hoạt động vận tải thương mại được tái lập. Đây là một động thái “có đi có lại” nhằm khuyến khích Tehran tuân thủ các thỏa thuận đã ký kết. Giới phân tích cho rằng nếu lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, kinh tế Iran sẽ có cơ hội hồi phục đáng kể sau thời gian dài bị đình trệ. Tuy nhiên, tất cả những dự tính này vẫn chỉ nằm trên giấy tờ cho đến khi có sự phê chuẩn chính thức từ cấp cao nhất của Chính quyền Mỹ.

Áp lực từ các sự cố quân sự mới nhất tại Kuwait

Dù các nhà ngoại giao đang tích cực làm việc, nhưng những gì diễn ra tại thực địa vào ngày 28/5 lại vẽ ra một bức tranh trái ngược đầy căng thẳng. Những cáo buộc về việc vi phạm lệnh ngừng bắn được cả hai phía đưa ra liên tục, đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của thỏa thuận 60 ngày. Washington khẳng định việc tiêu diệt 5 drone và một trạm điều khiển của Iran tại Bandar Abbas là hành động bảo vệ an ninh cần thiết trước các mối đe dọa tiềm tàng. Những va chạm này cho thấy sự mong manh của các cam kết hòa bình trong bối cảnh thiếu lòng tin trầm trọng.

Phía Iran ngay sau đó đã có hành động trả đũa nhắm vào căn cứ của Mỹ tại Kuwait vào cùng ngày 28/5, một động thái mà họ gọi là phản ứng tương xứng. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố không chấp nhận các hành động đơn phương từ phía Mỹ và sẵn sàng bảo vệ chủ quyền của mình. Cuộc tấn công vào căn cứ tại Kuwait đã đẩy mức độ căng thẳng lên cao, tạo ra áp lực rất lớn lên bàn đàm phán hạt nhân đang diễn ra. Sự leo thang quân sự này khiến cho việc gia hạn ngừng bắn trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết để tránh một cuộc xung đột toàn diện.

Trước đó, vào ngày 27/5, Tổng thống Donald Trump đã bày tỏ sự không hài lòng về tiến độ đàm phán trong một cuộc họp nội các, dù ông vẫn luôn khẳng định mong muốn kết thúc chiến sự. Thái độ này cho thấy ông Trump đang đòi hỏi những nhượng bộ lớn hơn từ phía Tehran trước khi đặt bút ký vào bản gia hạn. Khoảng thời gian 60 ngày tới, nếu được phê duyệt, sẽ là giai đoạn cực kỳ quan trọng để các bên giải quyết các bất đồng về hạt nhân và an ninh. Mọi ánh mắt giờ đây đang đổ dồn vào Nhà Trắng để chờ đợi một quyết định có thể thay đổi cục diện khu vực.

Theo: Báo Tuổi Trẻ

Từ Khóa: