Các nước như Australia, Anh, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia và nhiều bang ở Mỹ đều đang mở rộng các biện pháp nhắm tách trẻ em khỏi mạng xã hội.

Reuters ngày 28/6 dẫn lời Thủ tướng Úc Anthony Albanese cho rằng các tập đoàn công nghệ hàng đầu vẫn chưa làm tròn trách nhiệm bảo thủ luật. Cùng ngày, AP công bố một nghiên cứu đã thấy phần lớn thiếu niên Úc vẫn tiếp tục sử dụng mạng xã hội bất chấp lệnh cấm đã có hiệu lực hơn 6 tháng.

Theo Reuters, mức phạt tối đa mà Australia áp dụng với các công ty công nghệ vi phạm luật đã tăng lên gần 70 triệu USD. Cơ quan An toàn điện tử Australia (eSafety) được trao thêm quyền yêu cầu 5 nền tảng lớn — Facebook, Instagram, YouTube, Snapchat và TikTok — phải cung cấp bằng chứng về việc ngăn chặn trẻ vị thành niên cài đặt tài khoản.

Lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội được Australia thực hiện từ tháng 12/2025. Hơn 6 tháng sau, Anh, Thổ Nhĩ Kỳ và Indonesia đã áp dụng các lệnh cấm tương tự, còn giới chức Anh đang xem xét mở rộng giới hạn chế độ trò chơi điện tử và phát video trực tiếp. Tại Mỹ, dù chưa có lệnh cấm toàn quốc, phong trào bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đang lan rộng ở cả cấp địa phương và liên bang.

Chính phủ Mỹ cho biết sau làn sóng cấm điện thoại trong giờ học, 6 bang bao gồm Iowa, Tennessee, Utah, Alabama, Virginia và Maine đã mở rộng sang giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử, kể cả bảng máy tính và chương trình công cụ. Phong trào này được báo Mỹ gọi là “mang giấy bút trở lại lớp học”, xuất phát từ vận động của các bậc phụ huynh trong bối cảnh ngày càng nhiều trường tiểu học đưa thiết bị điện tử vào giảng dạy.

Ở cấp liên bang, thượng viện Mỹ tiếp tục thúc đẩy đạo luật an toàn trực tuyến cho trẻ em (KOSA), được xem là lá chắn pháp lý trước ảnh hưởng của mạng xã hội và internet đối với trẻ em.

Mặc dù các biện pháp kiểm soát bước đầu được ghi nhận, nhưng thực tế phát hiện lại tiết lộ nhiều khoảng trống. Mạng xã hội liên tục thay đổi tính năng tạo công cụ quản lý khó theo kịp, tạo ra những pháp lý “vùng xám” mà cả chính phủ và công ty công nghệ đều có lý do để bảo vệ quan điểm của mình.

Một nghiên cứu công bố ngày 24/6 trên tạp chí Tạp chí Y học Anh, khảo sát 408 thiếu niên Úc từ 12-15 tuổi, cho thấy 85% trong số này vẫn dùng mạng xã hội sau 3 tháng lệnh cấm hiệu lực. Bộ trưởng Truyền thông Úc Anika Wells chỉ trích các công ty công nghệ “sử dụng mánh khóe” và chỉ thực hiện các biện pháp bảo vệ tối thiểu.

Về phía Big Tech, AP ngày 28/6 ghi nhận một số thay đổi: Instagram auto chuyển tài khoản thanh thiếu niên sang chế độ riêng tư, YouTube tăng công cụ kiểm soát cho phụ huynh. Tuy nhiên, luật sư Matthew Bergman thuộc Trung tâm pháp lý mạng xã hội (Mỹ) nói với AP rằng động lực cốt lõi của nền tảng — thiết kế sản phẩm để tối đa hóa hóa tương tác thu lợi nhuận — vẫn không hề thay đổi.

Việc quản lý còn kéo theo thảo luận trong ngành giáo dục. Politico dẫn lời nhà thần kinh học nhận thức Jared Horvath, Đại học Melbourne (Úc), lập luận trước quốc hội Mỹ hồi tháng 1 rằng sự giảm điểm số của học sinh có liên quan trực tiếp đến việc phổ cập máy tính bảng tại trường học. Ngược lại, đại diện các hiệp hội phần mềm giáo dục cho rằng chính sách cần phân tách ròi hơn là một lệnh cấm nhanh chóng trên toàn bộ hệ thống kỹ thuật sinh thái.

Sen Vàng (biên tập)

Từ Khóa: