Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo Mỹ và Trung Quốc phải tránh xung đột, trong khi Tổng thống Donald Trump dành cho nhà lãnh đạo Trung Quốc nghi thức đón tiếp cấp nhà nước đặc biệt.

Sáng 24/9 theo giờ Washington, Nhà Trắng tổ chức lễ đón với đội duyệt binh gần 500 quân nhân và màn bay chào mừng trên bầu trời thủ đô. Chuyến thăm Mỹ kéo dài từ 23-25/9 là lần đầu ông Tập trở lại Mỹ sau hơn một thập niên và là cuộc gặp trực tiếp thứ ba giữa ông với ông Trump trong chưa đầy một năm, sau Busan tháng 10/2025 và Bắc Kinh tháng 5/2026.

Ngay trong lễ đón, ông Tập nói Trung Quốc và Mỹ “phải giữ ranh giới không xung đột, không đối đầu” và khẳng định “bẫy Thucydides có thể vượt qua được”, theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc. Khái niệm này mô tả nguy cơ chiến tranh khi một cường quốc đang lên thách thức vị thế của cường quốc đương nhiệm, được học giả Graham Allison phổ biến dựa trên ghi chép của sử gia Hy Lạp cổ đại Thucydides về cuộc chiến Peloponnese.

Đây không phải lần đầu ông Tập sử dụng khái niệm trên trước ông Trump. Tại cuộc gặp ở Bắc Kinh hồi tháng 5, ông từng đặt câu hỏi liệu hai nước có thể “vượt qua bẫy Thucydides để tạo ra mô hình quan hệ nước lớn kiểu mới” hay không.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trò chuyện cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại sân bay. (Ảnh minh họa: MUC)

Lần gặp tại Washington diễn ra trong lúc quan hệ song phương còn nhiều điểm bất đồng. Hai bên chia rẽ về cuộc chiến tại Iran, chưa tìm được tiếng nói chung về thương mại và còn cạnh tranh trong việc kiểm soát đà phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo.

Trước khi ông Tập tới Washington, ông Trump trực tiếp ra sân bay Căn cứ Liên hợp Andrews đón tiếp. Chuyến thăm gồm lễ duyệt binh tại Vườn Hồng, hội đàm song phương và quốc yến tại Phòng phía Đông Nhà Trắng.

Khoảng cách giữa nghi thức tiếp đón và những vấn đề thực chất là điểm đáng chú ý của cuộc gặp. Ông Trump công khai gọi mối quan hệ với ông Tập là “tình bạn thực sự vĩ đại” trên Truth Social, trong khi phía Trung Quốc phát đi thông điệp nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát nguy cơ đối đầu.

Nhà sử học Daniel Sutton từ Đại học Cambridge nhận định trên The New York Times rằng khi cường quốc đương nhiệm nhận thấy nỗi sợ hãi trước sự trỗi dậy của đối thủ, xung đột gần như khó tránh khỏi.

Về kinh tế, hai bên đạt một bước đệm ngắn hạn khi thỏa thuận đình chiến thương mại được gia hạn đến ngày 10/1/2027. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết việc gia hạn không đi kèm danh mục cắt giảm thuế cụ thể mới; Trung Quốc đã hoàn thành cam kết mua 25 triệu tấn đậu nành Mỹ mỗi năm nhưng vẫn chậm tiến độ với gói cam kết nông sản khác trị giá khoảng 17 tỉ USD.

Theo phân tích của ngân hàng Saxo, cuộc gặp mang tính ổn định hơn là đột phá, trong khi các vấn đề về đất hiếm, chip AI, Đài Loan và Iran vẫn chưa có lời giải cụ thể.

Khi quốc yến tại Nhà Trắng khép lại, mốc 10/1/2027 trở thành thời hạn mới của thỏa thuận thương mại, còn câu hỏi về cách hai cường quốc kiểm soát cạnh tranh và tránh đối đầu vẫn chưa được giải quyết.

Vũ Quyến (tổng hợp).

Từ Khóa: