VIỆT NAM – Rau càng cua, loại cây mọc hoang ở bờ tường và gốc cây ẩm ướt tại nhiều vùng Việt Nam, đang thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu quốc tế nhờ các hợp chất có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe.

Loại rau có tên khoa học Peperomia pellucida, thuộc họ Hồ tiêu (Piperaceae), từng được nhiều nơi dùng làm thức ăn gia súc nhưng nay xuất hiện trong thực đơn nhà hàng lẫn các phòng thí nghiệm. Sự thay đổi này diễn ra khi nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng bắt đầu ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa, kháng khuẩn và tiềm năng ức chế tế bào ung thư từ chiết xuất của loại cây này.

Tại Việt Nam, rau càng cua phân bố tự nhiên ở ven ao, bờ ruộng và dưới tán cây. Những năm gần đây, khi giá trị dinh dưỡng được biết đến rộng hơn, loại rau này dần trở thành nguyên liệu quen thuộc trong các món gỏi và salad.

Kinh nghiệm dân gian với cây này trải rộng qua nhiều châu lục. Ở Philippines, lá tươi được đắp lên vết loét và mụn nhọt, trong khi nước sắc được dùng để hỗ trợ các vấn đề về thận. Tại đảo Java (Indonesia), cây được dùng hỗ trợ hạ sốt và giảm đau đầu; ở Guyana được xem như vị thuốc lợi tiểu; còn vùng Amazon dùng để hỗ trợ giảm ho và cải thiện một số triệu chứng tim mạch. Nigeria và Cộng hòa Dân chủ Congo cũng ghi nhận loại cây này trong các bài thuốc bản địa hỗ trợ điều trị co giật hoặc ung thư.

Rau càng cua được nhiều nước ưa chuộng nhờ giàu dưỡng chất, chứa hợp chất có tiềm năng hỗ trợ chống ung thư và hạ đường huyết.
Đĩa salad rau càng cua kết hợp thịt và gia vị, minh họa món ăn từ loại rau giàu dinh dưỡng. (Ảnh minh họa: MUC)

Điều mà giới khoa học quan tâm hơn là hợp chất Peperomin E có trong rau càng cua. Theo Health Benefits Times, hợp chất này đã được ghi nhận có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư trong một số thử nghiệm tiền lâm sàng, bên cạnh hoạt tính chống oxy hóa thông qua khả năng trung hòa gốc tự do DPPH.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa kết quả phòng thí nghiệm và ứng dụng lâm sàng vẫn còn lớn. Báo Sức khỏe và Đời sống dẫn ý kiến chuyên gia nhấn mạnh rau càng cua chỉ nên được xem là thực phẩm hỗ trợ trong chế độ ăn uống lành mạnh, không thể thay thế thuốc hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ.

Theo quan điểm Đông y, rau càng cua có tác dụng thanh nhiệt, giải độc và lợi tiểu, đồng thời được cho là hỗ trợ cải thiện một số chứng như nhiệt miệng, táo bón và đái tháo đường. Hàm lượng kali và magiê trong loại rau này cũng được đánh giá có thể góp phần ổn định đường huyết và hỗ trợ sức khỏe tim mạch — song đây vẫn là những nhận định cần thêm bằng chứng lâm sàng để xác nhận.

Bùi Hà (tổng hợp)

Từ Khóa: