Tại vùng biển Hawaii, hải quân Mỹ dẫn dắt lực lượng của 30 quốc gia triển khai cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) với quy mô tàu chiến, máy bay và binh sĩ lớn chưa từng có trong 30 kỳ tổ chức.

Diễn ra hai năm một lần, RIMPAC 2026 kéo dài từ ngày 24/6 đến 31/7 trên vùng biển rộng lớn của Thái Bình Dương. Giới quan sát quân sự cho rằng mục tiêu thực chất của cuộc tập trận là đối phó chiến thuật vùng xám của Trung Quốc và bảo vệ chuỗi đảo thứ nhất, tuyến trải dài từ Nhật Bản đến Đài Loan và Philippines.

Số liệu công bố cho thấy quy mô cụ thể của đợt tập trận: 31 tàu nổi, 5 tàu ngầm, 197 máy bay và hơn 30.000 quân nhân. Trong đó có nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt cùng Phi đoàn Không quân tàu sân bay số 9, và nhóm tác chiến sẵn sàng đổ bộ USS Essex mang theo Đơn vị Viễn chinh thủy quân lục chiến số 15.

Máy bay MV-22B Osprey của thủy quân lục chiến Mỹ đáp xuống tàu USS Essex để chuẩn bị cho cuộc tập trận. (Ảnh minh họa: MUC)

Philippines là điểm đáng chú ý nhất về mặt hình thức tham gia. Nước này cử cả hải quân lẫn lực lượng tuần duyên, đánh dấu lần đầu tiên một lực lượng tuần duyên ngoài Mỹ xuất hiện tại RIMPAC.

TS Satoru Nagao, Viện Nghiên cứu Hudson (Mỹ), nói với Thanh Niên ngày 5/7: “Thứ nhất, và quan trọng nhất, cuộc tập trận tập trung vào cách đối phó với chiến thuật vùng xám của Trung Quốc. Các nước đang đối phó với chiến thuật này như Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines đều tham gia. Đặc biệt, Philippines không chỉ gửi tàu khu trục mà còn có cả tàu tuần duyên.” Việc một tàu tuần duyên xuất hiện bên cạnh tàu khu trục, thay vì chỉ dừng ở cấp độ hải quân thông thường, là chi tiết cho thấy thông điệp chống chiến thuật vùng xám được đẩy lên rõ ràng hơn so với các kỳ trước.

Nội dung tập trận bao trùm nhiều hạng mục: đổ bộ, bắn đạn thật, phóng tên lửa, tác chiến chống ngầm, phòng không, quân y, hỗ trợ nhân đạo, chống cướp biển, đối phó mìn và bom mìn dưới nước. Hải quân Mỹ và đồng minh còn thực nghiệm phóng tên lửa bắn chìm một tàu chiến nổi cỡ lớn, phần việc vốn hiếm khi được công bố chi tiết ở các kỳ RIMPAC trước.

Công nghệ không người lái được đưa vào thử nghiệm công khai hơn hẳn quá khứ. Saildrone tiết lộ đã phối hợp với Lockheed Martin tích hợp bệ phóng tên lửa AGM-179 lên dòng USV Saildrone Surveyor để bắn đạn thật vào mục tiêu cơ động cao. Công ty HavocAI dùng tàu mặt nước tự hành để tiếp tế tự động cho tàu Mỹ và đồng minh, trong khi tàu ngầm thuộc Hạm đội Thái Bình Dương tích hợp phương tiện dưới biển không người lái nhằm mở rộng phạm vi trinh sát và khả năng triển khai tên lửa chống hạm Harpoon.

TS Nagao cho biết thêm, thủy quân lục chiến Mỹ đang được cải tổ để tích hợp năng lực tấn công tên lửa chống hạm, có thể di chuyển nhanh giữa các đảo, phối hợp cùng hải quân và không quân trong khuôn khổ bảo vệ chuỗi đảo thứ nhất. Ông cũng chỉ ra sự tham gia của nhiều nước châu Mỹ như Mexico, Peru, Chile, gắn với việc Mỹ đang tập trung nhiều hơn vào tây bán cầu theo học thuyết an ninh mới, kể cả khi triển khai chiến dịch nhằm vào các tàu buôn lậu ở Venezuela.

Điểm đáng nhìn thẳng nằm ở khoảng cách giữa nhận định và thực tế. Washington bị cho là đang có nhiều rạn nứt với các đồng minh và đối tác, nhưng RIMPAC 2026 lại quy tụ 30 quốc gia từ 4 châu lục với quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Chính sự đối lập này khiến cuộc tập trận trở thành phép thử cho năng lực kết nối đồng minh của Mỹ, hơn là chỉ một hoạt động diễn tập quân sự thông thường.

Thanh Tâm (tổng hợp)