Quan hệ Mỹ – Iran tiếp tục ở trạng thái căng thẳng chưa có tuyên bố chính thức nào, trong lúc áp lực kinh tế và an ninh khu vực ngày càng gia tăng.

Mỹ – Iran trước bài toán thỏa hiệp khó khăn

CNN hôm qua 30/5 đưa tin Tổng thống Mỹ DonaId Trump đã chủ trì cuộc họp kéo dài 2 tiếng tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng để xem xét “quyết định cuối cùng” về đề xuất gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran thêm 60 ngày. Tuy nhiên, cuộc họp kết thúc mà Washington không đưa ra tuyên bố nào, trong bối cảnh giới quan sát theo dõi liệu Mỹ và Iran có sớm đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, hay vẫn giữ nguyên hiện trạng “đấu trí” với các thông điệp chính trị..

Chính quyền Mỹ tiếp tục khẳng định lập trường không chấp nhận việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, Tổng thống Trump còn yêu cầu Tehran mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế mà không áp đặt các khoản phí hay hạn chế mới. Tuy nhiên, phía Iran cho rằng việc quản lý tuyến hàng hải chiến lược này thuộc thẩm quyền của Tehran và Muscat, đồng thời nhấn mạnh việc mở cửa hoàn toàn chỉ có thể diễn ra sau khi Mỹ chấm dứt các biện pháp phong tỏa.

Hơn 3 tháng sau khi Mỹ cùng Israel phát động chiến dịch tấn công Iran, giới quan sát nhận định Tổng thống Trump đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan khi các yêu cầu cứng rắn ban đầu không buộc được Tehran khuất phục. Theo phân tích của tạp chí Foreign Affairs hôm 28.5, Mỹ hiện khó có thể bắt Iran chấp nhận một giải pháp thỏa thuận hoàn hảo với Washington, mà chỉ có thể cân nhắc những lựa chọn.

Mỹ-IRan các lựa chọn của Washington và tác động khu vực

Giới phân tích cho rằng Nhà Trắng hiện chỉ còn những phương án với mức độ rủi ro khác nhau. Lựa chọn thứ nhất là kéo dài phong tỏa nhằm gây thêm áp lực kinh tế đối với Iran. Tuy nhiên, lựa chọn này có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới. Nếu hoạt động hàng hải tiếp tục bị ảnh hưởng trong mùa hè, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể đối mặt với những biến động lớn.

Lựa chọn thứ hai là gia tăng sức ép quân sự. Dù Mỹ đã tiến hành một số cuộc tấn công hạn chế trong thời gian gần đây, việc leo thang hơn nữa có thể dẫn tới phản ứng đáp trả từ Iran hoặc các lực lượng đồng minh trong khu vực. Nguy cơ xung đột lan rộng không chỉ đe dọa hoạt động khai thác dầu khí mà còn tác động trực tiếp tới an ninh của nhiều quốc gia Trung Đông. Lựa chọn thứ ba là Washington chủ động rút lui và tuyên bố hoàn thành mục tiêu chiến lược, song điều này có thể tạo ra tổn thất đáng kể về chính trị đối với chính quyền Mỹ.

Mỹ sẽ từng bước dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa và giải phóng một phần tài sản bị đóng băng của Iran, đổi lại Tehran mở lại eo biển Hormuz và hạn chế chương trình hạt nhân. Mỹ – Iran căng thẳng tại Li Băng vẫn tiếp diễn khi giao tranh giữa Israel và Hezbollah chưa chấm dứt hoàn toàn. Các tổ chức quốc tế như IEA, IMF, WB và WTO cũng cảnh báo rằng nếu tuyến vận tải qua Hormuz không sớm hoạt động bình thường trở lại, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung năng lượng trong giai đoạn cao điểm mùa hè.

Theo: Báo Thanh Niên

Từ Khóa: