Công ty TNHH Thiên Sư Việt Nam bị phạt 140 triệu đồng do vi phạm thủ tục trong hoạt động bán hàng đa cấp, sau hai lần bị xử lý trước đó vào năm 2019 và 2024.

Theo quyết định của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), Công ty TNHH Thiên Sư Việt Nam, mã số thuế 0800480475, có trụ sở tại Lô XN23, Khu công nghiệp Đại An, phường Tứ Minh, TP Hải Phòng, bị xử phạt 140 triệu đồng. Hai hành vi được xác định gồm thực hiện không đúng thủ tục đề nghị sửa đổi, bổ sung giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp và không thông báo đúng quy định khi thay đổi danh sách đào tạo viên.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt ngay vi phạm và chủ động rà soát việc tuân thủ pháp luật về kinh doanh đa cấp. Cùng ngày, cơ quan này xử phạt Grab 1,36 tỷ đồng và Lazada 350 triệu đồng vì các vi phạm liên quan bảo vệ người tiêu dùng.

Sai thủ tục nhưng không phải lần đầu bị xử lý

Thiên Sư Việt Nam là công ty 100% vốn nước ngoài thuộc Tập đoàn TIENS, có trụ sở tại Thiên Tân, Trung Quốc. Doanh nghiệp gia nhập thị trường Việt Nam từ năm 2000 và kinh doanh các sản phẩm thực phẩm chức năng như canxi hữu cơ, viên Chitosan, tảo xoắn Spirulina.

Năm 2019, công ty từng bị phạt 585 triệu đồng vì nhiều sai sót trong hoạt động bán hàng đa cấp. Tháng 6/2024, doanh nghiệp tiếp tục nhận mức phạt 245 triệu đồng cho 5 lỗi, trong đó có việc không đào tạo cơ bản đúng quy định cho người tham gia và không cấp thẻ thành viên theo luật định.

Lần xử phạt thứ ba diễn ra trong bối cảnh quy định về bán hàng đa cấp vừa thay đổi. Từ ngày 01/7/2026, Nghị định 137/2026/NĐ-CP thay thế toàn bộ quy định cũ, đồng thời phân cấp nhiều thẩm quyền cấp phép và hậu kiểm cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cùng các Sở Công Thương.

So với năm 2024, mức phạt lần này thấp hơn đáng kể. Nguyên nhân là hai hành vi được xác định chủ yếu thuộc nhóm thủ tục hành chính, không phải một loạt vi phạm liên quan trực tiếp đến quyền lợi người tham gia mạng lưới.

Đằng sau lần xử phạt mới là một nghịch lý khác của thị trường. Tính đến hết tháng 4/2026, cả nước chỉ còn 15 doanh nghiệp được cấp phép bán hàng đa cấp, giảm 4 doanh nghiệp so với năm 2024, trong khi doanh thu ngành năm 2025 đạt khoảng 15.096 tỷ đồng và giảm năm thứ ba liên tiếp.

Năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia tổ chức 6 đoàn kiểm tra và xử phạt 6 doanh nghiệp đa cấp với tổng số tiền hơn 1,3 tỷ đồng. Khoản phạt 140 triệu đồng đối với Thiên Sư Việt Nam vì thế không phải mức lớn nhất, nhưng việc một doanh nghiệp tiếp tục bị xử lý lần thứ ba trong 7 năm cho thấy những yêu cầu tưởng như mang tính thủ tục vẫn không thể xem nhẹ.

Mức phạt cũng cho thấy cơ quan quản lý phân biệt rõ giữa quy mô doanh nghiệp và tính chất hành vi. Thiên Sư Việt Nam chỉ phải nộp một phần mười mức phạt Grab nhận trong cùng ngày, bởi căn cứ xử lý nằm ở hành vi cụ thể chứ không phải tên tuổi thương hiệu.

Trong ngành kinh doanh đa cấp, thủ tục không chỉ là phần việc trên giấy. Việc cập nhật, báo cáo đúng quy định là một mắt xích của cơ chế quản lý, và mỗi lần vi phạm đều đặt thêm áp lực lên niềm tin đối với doanh nghiệp.

Vũ Hiếu (tổng hợp)