Việc công bố thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran vào sáng ngày 15/6 đã ngay lập tức hạ nhiệt căng thẳng tại vùng biển chiến lược eo biển Hormuz.

Diễn biến ký kết thỏa thuận và phản ứng của quốc tế

Tiến trình hòa bình giữa Mỹ và Iran đã đạt được cột mốc lịch sử sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng. Tuyên bố từ các nước Anh, Pháp, Đức và Ý vào ngày 14/6 đã dọn đường cho một sự thay đổi diện mạo kinh tế tại khu vực Trung Đông. Bốn cường quốc này bày tỏ sự sẵn sàng trong việc xóa bỏ các rào cản trừng phạt đối với Iran, nhấn mạnh rằng sự hợp tác giữa các bên và IAEA là chìa khóa để ngăn chặn nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân, đồng thời mở ra chương mới cho quan hệ quốc tế.

Thông tin thỏa thuận chính thức được ký kết đã được Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo trên mạng xã hội vào sáng ngày 15/6. Sự xác nhận này đã xua tan những hoài nghi cuối cùng trên thị trường và tạo ra một bầu không khí tích cực cho các hoạt động thương mại. Giới ngoại giao đánh giá đây là thành quả của nỗ lực đối thoại không ngừng nghỉ, giúp giải tỏa một trong những điểm nóng xung đột nguy hiểm nhất thế giới, đồng thời tạo tiền đề cho sự ổn định chính trị lâu dài tại vùng Vịnh.

Mặc dù thỏa thuận đã đạt được, nhóm E4 vẫn khẳng định sẽ giám sát chặt chẽ quá trình thực thi các bước đi hạt nhân của Tehran. Sự sẵn sàng dỡ bỏ trừng phạt của châu Âu là một “phần thưởng” lớn nhưng đi kèm với những điều kiện khắt khe về sự minh bạch. Việc phối hợp giữa Mỹ, Iran và các tổ chức quốc tế được kỳ vọng sẽ tạo ra một cơ chế kiểm soát hiệu quả, giúp các nước phương Tây yên tâm hơn trong việc tái thiết các quan hệ đối tác kinh tế và năng lượng với quốc gia này.

Quản lý eo biển Hormuz và kỳ vọng giảm lạm phát toàn cầu

Một trong những điểm quan trọng nhất của thỏa thuận chính là việc khôi phục hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz, “mạch máu” của ngành năng lượng thế giới. Iran cho biết quyền quản lý lưu thông sẽ do nước này phối hợp cùng Oman thực hiện. Tuy có những lo ngại từ giới chuyên gia như ông Sean Callow về quyền tự do hàng hải và khả năng phát sinh chi phí quá cảnh, nhưng nhìn chung, thị trường tài chính vẫn đón nhận tin tức này như một sự giải tỏa lớn cho các chuỗi cung ứng đang bị đình trệ.

Tác động từ việc hạ nhiệt căng thẳng đã kéo giá dầu Brent giảm mạnh xuống 83,80 USD/thùng so với mức đỉnh 126,41 USD/thùng hồi tháng 5. Giá dầu thô Mỹ cũng giảm 4,3% xuống còn 81,23 USD/thùng, mang lại tín hiệu vui cho nỗ lực kiềm chế lạm phát của các nền kinh tế lớn. Chỉ số chứng khoán S&P 500 tăng 0,8% và Nasdaq tăng mạnh 1,4% cho thấy giới đầu tư đang đặt cược lớn vào sự phục hồi kinh tế toàn cầu sau khi “nút thắt” năng lượng tại Trung Đông được tháo gỡ.

Tuần này sẽ là thời điểm then chốt khi hàng loạt ngân hàng trung ương từ Mỹ, Anh cho đến Nhật Bản và Nga nhóm họp để quyết định chính sách tiền tệ. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5% – 3,75% trong cuộc họp ngày 17/6. Với việc áp lực lạm phát từ giá dầu giảm bớt, Chủ tịch Fed Kevin Warsh và các đồng nghiệp có thể sẽ có thêm cơ sở để xem xét lộ trình nới lỏng tiền tệ, thay vì tiếp tục các biện pháp thắt chặt chính sách gây áp lực lên tăng trưởng.

Đỗ Vân (tổng hợp)

Từ Khóa: