Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình kết thúc cuộc gặp với nhiều thông điệp hòa dịu, nhưng kết quả cụ thể nổi bật nhất là thỏa thuận đình chiến thương mại Busan chỉ được kéo dài thêm hai tháng.

Cuộc hội đàm kín tại Nhà Trắng diễn ra chiều 24/9 theo giờ Washington D.C, tức đêm cùng ngày theo giờ Hà Nội, kéo dài hơn một giờ. Khi rời phòng họp, ông Trump nói với ông Tập: “Cuộc gặp tuyệt vời, cảm ơn ông”, còn phía Trung Quốc cho biết hai bên đã “trao đổi chân thành, sâu sắc” và đạt hiểu biết chung về nhiều vấn đề.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sau đó thông báo Washington và Bắc Kinh đồng ý gia hạn thỏa thuận Busan đến ngày 10/1/2027, thay vì để thỏa thuận hết hiệu lực vào 10/11 như kế hoạch ban đầu. Văn kiện được hai nhà lãnh đạo thống nhất tại Hàn Quốc cuối năm ngoái, đóng vai trò như một “lệnh ngừng bắn” thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới; thời gian gia hạn hai tháng thấp hơn đáng kể so với dự đoán khoảng sáu tháng của giới quan sát. Đây là chuyến thăm Mỹ kéo dài ba ngày của ông Tập và cũng là lần đầu nhà lãnh đạo Trung Quốc tới Washington sau hơn một thập niên.

Trước cuộc gặp, giới chuyên gia quốc tế đã dự báo khả năng đột phá thấp vì các bất đồng về thuế quan, công nghệ và an ninh khu vực không dễ được xử lý trong một cuộc hội đàm. Đây là lần thứ hai trong năm 2026 ông Trump và ông Tập gặp trực tiếp, sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ hồi tháng 5.

Trong cuộc gặp tại Bắc Kinh, ông Tập từng nhắc đến “cạm bẫy Thucydides”, khái niệm cho rằng xung đột gần như tất yếu khi một cường quốc đang lên đe dọa vị thế của cường quốc đương nhiệm. Tại Washington, ông tiếp tục đề cập thông điệp này và mô tả cạnh tranh Mỹ – Trung là “cuộc đua đuổi kịp nhau, không phải cuộc vật lộn thắng thua”, đồng thời cho rằng hai nước cần cạnh tranh một cách “lành mạnh”.

Sự khác biệt giữa hình thức và nội dung thể hiện rõ trong phần công bố sau hội đàm. Quốc yến có sự tham dự của giới lãnh đạo công nghệ Mỹ, chuyến tham quan Cục Lưu trữ Quốc gia và những lời khen dành cho nhau tạo nên không khí thân thiện, nhưng ông Trump chỉ nói nông dân Mỹ “sẽ rất hài lòng” khi được hỏi về kết quả đàm phán bên lề buổi trà chiều. Trên Truth Social, ông viết: “Nhiều điều đã và sẽ được hoàn thành”, nhưng không đưa ra số liệu hoặc cam kết cụ thể.

Ông Jeff Moon, người sáng lập China Moon Strategies và từng là Trợ lý Đại diện Thương mại Mỹ phụ trách Trung Quốc, nhận định trên CNBC rằng người dân Trung Quốc “rất vui khi thấy Chủ tịch Tập được đón tiếp trọng thị tại Washington D.C”. Theo giáo sư Cui Shoujun thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc, việc hai bên xác lập nguyên tắc “cạnh tranh quyết liệt nhưng không xung đột quân sự” là “kết quả chính trị quan trọng nhất” của thượng đỉnh, vì nó “tạo ra sự chắc chắn cho mối quan hệ song phương vốn nhiều biến động”.

Hai nhà lãnh đạo cũng bàn về trí tuệ nhân tạo, bán đảo Triều Tiên, Trung Đông và xung đột Ukraine, nhưng chưa công bố đồng thuận cụ thể ở các lĩnh vực này. Đài Loan tiếp tục là vấn đề khác biệt chưa được giải quyết; trong khi đó, ông Tập mời 100.000 sinh viên Mỹ tới Trung Quốc học tập trong 5 năm tới, còn ông Trump xác nhận hai chú gấu trúc Trung Quốc sẽ sớm được đưa tới Sở thú Atlanta, bang Georgia.

Như vậy, cuộc gặp duy trì được các kênh đối thoại và một số tín hiệu thiện chí, nhưng chưa tạo ra cam kết đủ rõ để thay đổi những vấn đề cốt lõi. Sau khi ông Tập rời Washington, thời hạn 10/1/2027 trở thành mốc tiếp theo để kiểm chứng liệu hai tháng gia hạn có dẫn tới một thỏa thuận cụ thể hơn hay chỉ kéo dài trạng thái tạm thời.

Vũ Quyến (tổng hợp).

Từ Khóa: